OECD'den Türkiye raporu: Esnek çalışma yaygınlaştırılmalı
OECD raporu, Türkiye’nin büyüme potansiyeline rağmen yapısal sorunların sürdüğünü ortaya koydu. Emeklilik sistemi için, “Türkiye’nin yaşlılık emeklilik sistemi görece cömert olmakla birlikte, finansmanı yüksek sosyal katkılara dayanmakta ve bu durum iş gücüne katılımı caydırmaktadır” ifadesi kullanıldı. Bu nedenle emeklilik yaşının yaşam beklentisine bağlanması ve prim yükünün azaltılması önerildi.
OECD’nin 2026 tarihli “Büyüme ve Rekabet Gücünün Temelleri” raporu, Türkiye ekonomisinin gelişmiş ülkelerle arayı kapatma potansiyeline sahip olduğunu ancak bu sürecin hızlanması için kapsamlı yapısal reformlara ihtiyaç duyulduğunu ortaya koydu.
Raporda, yatırımların ağırlıklı olarak konut sektöründe yoğunlaştığı, buna karşın verimlilik artırıcı yatırımların payının son yıllarda yükseldiği belirtilirken, çalışma çağındaki nüfus artışına rağmen bu avantajın zamanla zayıflayabileceği vurgulandı.
KADINLARIN İŞ GÜCÜNE KATILIM ORANI OECD'NİN 26 PUAN ALTINDA
Raporda Türkiye’de kadınların iş gücüne katılım oranının OECD ortalamasının 26 puan altında kaldığına dikkat çekildi. Bu durumun önemli bir potansiyel kaybı anlamına geldiği ifade edilirken, katı çalışma koşulları, yüksek maliyetler ve bakım hizmetlerindeki yetersizliklerin kadın istihdamını sınırladığı kaydedildi.
Erken çocukluk eğitimi ve bakım hizmetlerinin yaygınlaştırılması, ebeveyn izninin daha dengeli paylaşılması ve düşük gelirli ailelere yönelik desteklerin artırılması, kadınların iş gücüne katılımını artıracak temel adımlar arasında gösterildi.
İŞ GÜCÜ PİYASASINDA ESNEKLİK VURGUSU
OECD, Türkiye’de emeklilik sisteminin finansman yapısının yüksek prim yükü nedeniyle iş gücüne katılımı olumsuz etkilediğine işaret etti. Aynı zamanda sıkı iş güvencesi düzenlemeleri ve sınırlı esnek çalışma imkanlarının istihdam yaratımını zorlaştırdığı belirtildi.
Bu çerçevede emeklilik yaşının yaşam beklentisine bağlanması, prim yükünün azaltılması ve iş sözleşmelerinde esnekliğin artırılması önerildi.
Raporda, Türkiye’nin düşük maliyetli iş gücüne dayalı rekabet modelinden yüksek katma değerli üretime geçebilmesi için eğitim sisteminde dönüşüm gerektiği ifade edildi. Ortaöğretim ve yükseköğretim mezun sayısının artmasına rağmen becerilerin iş gücü piyasasıyla tam uyumlu olmadığına dikkat çekildi.
EK VERGİLER VE TARİFE DIŞI ENGELLER YATIRIM ORTAMINI ZORLAŞTIRIYOR
Türkiye’nin ticaret politikalarında uyguladığı ek vergiler ve tarife dışı engellerin yatırım ortamını zorlaştırdığı belirtilen raporda, devletin ekonomideki ağırlığının da rekabeti sınırlayan unsurlar arasında olduğu ifade edildi.
Kamu işletmelerinin yönetiminde şeffaflığın artırılması, yönetim bağımsızlığının güçlendirilmesi ve özel sektörle eşit rekabet koşullarının sağlanması gerektiği vurgulandı. Ayrıca Türkiye-AB Gümrük Birliği’nin kapsamının genişletilmesi önerildi.
OECD, Türkiye’de ekonomik faaliyetlere yönelik düzenlemelerin yaygın ve ağır olduğuna dikkat çekti. Özellikle hizmet sektöründeki kısıtlamalar, fiyat kontrolleri ve yüksek bürokratik yükün yatırım ve verimlilik üzerinde baskı oluşturduğu belirtildi.
Mesleki hizmetlerde giriş engellerinin azaltılması, düzenleyici etki analizlerinin güçlendirilmesi ve fiyat kontrollerinden kademeli çıkış önerildi.
SON YILLARDA BAZI ALANLARDA İLERLEME VAR
Raporda, Türkiye’nin bazı alanlarda ilerleme kaydettiği de ifade edildi. Erken çocukluk eğitimine erişimin arttığı, yükseköğretim mezun sayısının yükseldiği ve mesleki eğitim programlarının güncellendiği belirtildi. Ayrıca yatırım süreçlerinin sadeleştirilmesi ve nitelikli iş gücüne yönelik politikaların geliştirilmesi olumlu adımlar arasında yer aldı.
