Eğitim politikaları göçü etkiliyor

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) 2025 yılı iç göç istatistiklerini açıkladı. Verilere göre, geçtiğimiz yıl iller arasında 2 milyon 475 bin 19 kişi göç etti. İller arasında göç eden nüfusun toplam nüfusa oranı ise yüzde 2,87 olarak kaydedildi.

İstanbul 2024’te 369 bin 453 kişi göç verirken 2025’te 372 bin 258 kişiyle en çok göç veren il oldu. İstanbul’un ardından 145 bin 661 kişi ile Ankara ve 98 bin 728 kişi ile İzmir geldi. En az göç alan iller ise sırasıyla 4 bin 914 kişi ile Ardahan, 5 bin 64 kişi ile Bayburt ve 6 bin 78 kişi ile Dersim oldu.

TÜİK verilerine göre 2025 yılında en fazla göç hareketliliği, 480 bin 185 kişi ile 20-24 yaş grubunda gerçekleşti. Söz konusu yaş grubunun göç etme nedenleri incelendiğinde ise bu hareketliliğin en önemli sebebinin eğitim olduğu görüldü. 20–24 arası yaş grubunda iller arası göç nedenlerinin 179 bin 612’sinin eğitim, 75 bin 591’inin işe başlamak/iş bulmak ve 42 bin 391’inin ise daha iyi konut ve yaşam koşulları olduğu görüldü.

PANDEMİDEN SONRA İLK

Ülke geneli göç nedenleri ise ya bireye bağlı ya da ekonomik. İller arası göç eden 564 bin 114 kişi hanedeki fertlerden birine bağımlı göç etti. Diğer göç nedenleri incelendiğinde 510 bin 226 kişinin daha iyi konut ve yaşam koşulları, 406 bin 144 kişinin ise eğitim nedeniyle göç ettiği görüldü.  Göç etme nedenleri cinsiyete göre değerlendirildiğinde ise erkeklerde en önemli göç nedeni 253 bin 93 kişi ile daha iyi konut ve yaşam koşulları oldu. Kadınlarda ise en yaygın göç nedeni 334 bin 900 kişi ile hanedeki fertlerden birine bağımlı göç olarak belirlendi. Daha iyi konut ve yaşam koşulları ve eğitim de kadınların öne çıkan göç nedenleri arasında yer aldı. Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Ali Eryurt, önceki yıla göre iç göç edenlerin sayısında bir azalma olduğuna dikkat çekerek “Aslında 2008-2025 döneminde yüzde 3’ün üzerinde seyreden oran sadece pandemi yılında yüzde 3’ün altına düşmüştü. Bu sene ikinci kez yine yüzde 3’ün altına düşmüş durumda” dedi.

Bu yıllar arasında 2023’te göç oranının ilk defa yüzde 4’ün üzerine çıktığını söyleyen Eryurt, “2023’te hem deprem etkisi söz konusuydu hem EYT ile emekli olanların kendi memleketlerine geri dönmeleri durumu söz konusuydu. O iki geçici etki ortadan kalktıktan sonra iller arası göç edenlerin sayısında belirgin bir azalma olduğunu görüyoruz” ifadelerini kullandı.

YÖK BELİRLEYİCİ

İç göç oranlarının bu sene neden bu kadar azaldığı sorusunun cevabının göç nedenlerinde olduğunu belirten Eryurt, “Veriler içerisinde bir önceki yıla göre 200 binin üzerinde bir azalma söz konusu. En çok da eğitim nedeniyle göç edenlerin sayısında azalma olduğunu görüyoruz. Bu da aslında YÖK’ün üniversite kontenjanlarını azaltması politikasıyla uyumlu görünüyor. 2023-2026 eğitim öğretim döneminde YÖK kontenjanları önemli ölçüde azalttı. Dolayısıyla kontenjanların azalması yine eğitim nedeniyle göç edenlerin sayısını etkilemiş olabilir” şeklinde konuştu.

Şehirlerdeki göç değişimlerini inceleyen Mehmet Ali Eryurt, verileri “İstanbul göç vermeye devam ediyor. İstanbul’da artan yaşam maliyeti nedeniyle İstanbulluların hayatlarını başka şehirlere, komşu iller olduğunu yönelttiğini görüyoruz. Hatta insanlar farklı şehirlere taşınıp oralardan İstanbul’da çalışmayı göze alarak, önemli bir kısmı yolda geçirmeyi göze alarak gidiyorlar” şeklinde değerlendirdi.

SEBEP YA EĞİTİM YA DA İŞ BULMAK

TÜİK verilerine göre geçtiğimiz yıl iller arasında en yoğun göç hareketliliği 20 - 24 yaş grubu arasında yaşanırken bu grupta en büyük göç nedeni olan eğitim nedeniyle yapılan göçler geçen seneye göre düşüş yaşadı.

Etki Can BOLATCAN  / BİRGÜN