İstanbul kirada zirvede, yaşam kalitesinde ise ilk 50'ye giremedi

Deutsche Bank'ın yayımladığı 'Mapping the World's Prices (Dünya Fiyatlarını Haritalama) 2026' raporunda küresel ölçekte yaşam maliyetleri, fiyat karşılaştırmaları ve satın alma gücü incelendi.

Jim Reid ve Galina Pozdnyakova imzalı raporda, 69 şehirdeki yaşam standartları, kira maliyetleri ile telefon, kahve, taksi gibi kalemlerin fiyatları karşılaştırıldı. Raporda Türkiye’nin hızla pahalandığı ortaya konuldu.

Rapordaki kur grafiğinde TL, Arjantin pesosundan sonra son on yılda dolar karşısında en fazla değer kaybeden para birimleri arasında gösteriliyor. Ayrıca pandemi sonrası Türkiye, dünyada Arjantin'in ardından açık ara ikinci en yüksek kümülatif enflasyona sahip ekonomi oldu. Türkiye’nin kümülatif enflasyonu yüzde 829 olarak hesaplandı.

Raporda dikkati çeken detaylardan biri ise Türkiye'de en son model iPhone'un fiyatının ABD fiyatının 2,2 katı daha pahalıya satılması oldu. Türkiye en pahalı iPhone’un satıldığı ülke olurken Güney Kore ve Japonya'da, ABD'den daha ucuza satılıyor.

ÜCRETTE SONDAN 14’ÜNCÜ OLDUK

Raporda dikkati çeken noktalar şöyle:

• İstanbul’da ortalama aylık net ücret 2026’da bin 173 dolar olarak hesaplandı. İstanbul, 69 kent içinde 56’ncı sırada yer aldı.

• İstanbul’da kent merkezinde satılık konutun metrekare fiyatı 3 bin 87 dolar oldu. İstanbul bu göstergede 69 kent arasında 58’inci sıraya yerleşti. Fiyat, 7 yılda yüzde 106,5 arttı.

• Üç odalı konutun kirası bin 943 dolar: Kira fiyatları incelendiğinde ise şehir merkezinde yer alan 3 yatak odalı bir evin ortalama kirası İstanbul'da bin 943 dolar oldu. Pahalılık sıralamasında Türkiye 69 ülke arasında 54’üncü sırada yer buldu. 7 yıllık artış ise yüzde 204,3 olarak hesaplandı. Kira artışı konut fiyatlarındaki artışın oldukça üzerine çıktı.

• Bir odalı konutun kirası 968 dolar: Tek yatak odalı ev kirası ise 968 dolar oldu. Burada Türkiye 50’inci sırada yer aldı. Buradaki artışlar ise 10 yılda yüzde 62,6 olurken 7 yılda yüzde 193,9 olarak gerçekleşti.

• Kira sonrası harcanabilir gelir 403 dolar: İki kişinin çalıştığı ve kent merkezinde üç odalı konut kiraladığı varsayımıyla hazırlanan harcanabilir gelir endeksinde İstanbul 56’ncı sırada yer aldı. Rapora göre iki kişinin maaş aldığı ailede kira sonrasında hanenin cebinde 403 dolar kalıyor. Bu alanda refahı en yüksek üç şehir ise 10 bin 442 dolar ile Zürih, 10 bin 34 dolar ile Cenevre ve 9 bin 130 dolar ile San Francisco.

• Konut kredisi faizinde İstanbul ikinci sırada: Raporda 20 yıl vadeli sabit faizli konut kredisi göstergesi İstanbul için yüzde 41,1 olarak hesaplandı. İstanbul, Buenos Aires’in ardından 69 kent içinde en yüksek faiz oranına sahip ikinci kent oldu.

• Konut kredisi ödemesi gelirin yüzde 324’üne ulaştı: Kent merkezinde 90 metrekarelik konut alındığı, yüzde 20 peşinat ödendiği ve iki kişinin çalıştığı varsayımında, konut kredisi ödemesinin gelire oranı İstanbul’da yüzde 324 olarak hesaplandı. İstanbul bu göstergede Buenos Aires ve Moskova’nın ardından üçüncü sırada yer aldı.

• Temel konut gideri aylık 90 dolar: İstanbul’da 85 metrekarelik bir konutun elektrik, ısınma, su ve diğer temel hizmetlerden oluşan aylık gideri 90 dolar olarak hesaplandı. İstanbul bu sıralamada 58’inci oldu.

UCUZ BULUŞMA MALİYETİ 196 DOLAR

Bir şişe şarap, bir kot pantolon, bir elbise, iki kahve, iki kişilik yemek, iki sinema bileti, iki toplu taşıma bileti ve beş kilometrelik taksi yolculuğundan oluşan “ucuz buluşma” endeksinde İstanbul’un maliyeti 196 dolar olarak hesaplandı.

İstanbul bu sıralamada 69 ülke arasında 53’üncü oldu. Maliyet 2016’ya göre yüzde 32,5, 2019’a göre yüzde 71,1 arttı.

OTOMOBİL FİYATINDA İSTANBUL DÖRDÜNCÜ

Volkswagen Golf 1.5 veya eşdeğer yeni otomobilin İstanbul’daki fiyatı 49 bin 121 dolar olarak belirlendi. İstanbul, Singapur, Tel Aviv ve Kopenhag’ın ardından 69 kent içinde en pahalı kentler arasında dördüncü sırada yer aldı. Aynı otomobilin fiyatı 2016’ya göre yüzde 89, 2019’a göre yüzde 81,1 arttı.

YAŞAM KALİTESİNDE İLK 50’YE GİREMEDİ

Yaşam kalitesi endeksinde yalnızca ilk 50 şehir sıralandı. İstanbul bu listede yer almadı. Endeks, satın alma gücü, güvenlik, sağlık hizmetleri, yaşam maliyeti, konut fiyatının gelire oranı, işe gidiş süresi, kirlilik ve iklim göstergelerinden oluşturuldu.

BİRGÜN