Karbon yutan ormanlar geliyor

AK Parti'nin Meclis'e sunduğu yeni yasa teklifi, Türkiye'nin iklim politikaları ve yeşil dönüşüm süreci açısından da önemli bir düzenleme içeriyor. Teklifle birlikte "karbon yutak ormanları" kurulmasının önü açılırken, bu alanların oluşturulması ve yönetimi konusunda Orman Genel Müdürlüğü'ne yeni yetkiler de verilecek. Düzenleme, hem sera gazı emisyonlarının azaltılmasına katkı sağlamayı hem de Avrupa Birliği'nin karbon düzenlemeleri karşısında Türkiye'nin rekabet gücünü artırmayı hedefliyor. Kanun teklifine göre, Orman Genel Müdürlüğü, karbon tutma kapasitesini artırmak amacıyla karbon yutak ormanları kurabilecek, kurdurabilecek veya bu alanları karbon piyasası rayiç bedelleri üzerinden tahsis edebilecek. Bu ormanlar kamu kurumları, özel sektör ya da gerçek ve tüzel kişiler tarafından oluşturulabilecek ve belirlenen usul ve esaslara göre işletilecek.

SERA GAZI TUTMA KAPASİTESİ ARTACAK

Türkiye'nin 2053 net sıfır emisyon hedefi ve küresel iklim değişikliğiyle mücadele kapsamında ormanların sera gazı tutma kapasitesinin artırılması kritik önem taşıyor. Bu nedenle de karbon yutak ormanlarıyla, emisyon ticaret sistemi ve karbon kredilendirme mekanizmaları için gerekli altyapının oluşturması hedefleniyor. Türkiye'nin toplam sera gazı emisyonu 2023 yılı itibarıyla 552,2 milyon ton, ormanların yıllık karbon tutum miktarı ise 69,2 milyon ton seviyesinde bulunuyor. Yeni düzenlemeyle bu oranın artırılması planlanıyor.

Düzenleme aynı zamanda Avrupa Birliği'nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (CBAM) nedeniyle kamu ve özel sektör üzerinde oluşabilecek mali yükün azaltılmasına da katkı sağlayacak. Türkiye'nin ihtiyaç duyacağı karbon kredilerinin ülke içindeki kaynaklardan karşılanması ve verimli orman alanlarının artırılması planlanıyor.
Havayı temizleyip karbonu tutuyor

Karbon yutak ormanları, atmosferdeki karbondioksiti fotosentez yoluyla emerek ağaç gövdeleri, kökler ve toprakta depolayan ekosistemlerdir. İklim değişikliğiyle mücadelede kritik rol oynayan bu ormanlar, dünyada salınan sera gazlarının yaklaşık üçte birini emiyor.

Aynı zamanda biyoçeşitliliğin korunmasına ve ekosistem dengesinin sürdürülmesine katkı sağlıyor.

Çam, meşe ve kavak ağaçları tercih ediliyor

Karbon yutak ormanlarının oluşturulmasında hızlı büyüyen ve yüksek biyokütle üreten ağaç türleri özellikle tercih ediliyor. Türkiye’de ağaçlandırma projelerinde sıkça kullanılan kızılçam, karaçam ve sarıçam gibi çam türleri geniş alanlarda karbon depolama kapasitesi nedeniyle öne çıkıyor. Bunun yanı sıra hızlı gelişen ve yoğun odun dokusu sayesinde karbonu uzun süre tutabilen meşe türleri de önemli bir rol oynuyor. Nemli ve su kaynaklarına yakın bölgelerde ise hızlı büyümesiyle bilinen kavak ağaçları tercih ediliyor. 

Uğur DUYAN