Kaynağı belirsiz 20 milyar dolar Türkiye’den çıktı

Cari açıktaki bozulmaya kaynağı belirsiz döviz çıkışı da eklendi. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), temmuz ayına ilişkin ödemeler dengesi istatistiklerini yayımladı. Verilerine göre, cari işlemler hesabı temmuzda 36 milyon dolar fazla verdi. Buna karşın yıllıklandırılmış cari açık 40.7 milyar dolara ulaştı. Ödemeler dengesinde kaynağı belirsiz döviz hareketlerini gösteren net hata ve noksan kalemindeki çıkış ise giderek büyüyor. Verilere göre, yılın ilk 7 ayında 14 milyar 350 milyon dolarlık çıkış görüldü. Temmuzda 620 milyon dolarlık giriş olmasına rağmen temmuz sonu itibarıyla son 12 aylık kaynağı belirsiz çıkış 19 milyar 968 milyon dolara ulaştı. Üstelik TCMB, ağustosta yaptığı geriye dönük revizyonla daha önce net hata ve noksan altında izlenen bazı döviz hareketlerinin kaynağını belirleyerek ilgili finans hesabı kalemlerine taşımıştı. Uzmanlar ise net hata ve noksandaki yüksek negatif seyrin, artan cari açıkla birlikte Türkiye'nin dış finansman ihtiyacını ve rezervler üzerindeki baskıyı artırdığına dikkat çekiyor.

REZERVDEN GİTTİ

Ekonomist İris Cibre, net hata ve noksandaki yükselişin altın kaçakçılığı, altın fiyatlarındaki sert yükselişle artan altın talebi, bavul ticareti ve kaynağı henüz belirlenemeyen diğer işlemlerden kaynaklanabileceğini söyledi. "Bu durumda bizi finansman ihtiyacına götürüyor" diyen Cibre, finansman ihtiyacının 60.7 milyar dolara ulaştığını belirtti. Cibre, "Cari açıktaki genişlemeye net hata ve noksandaki çıkış da eklenince çok ciddi bir finansman riski doğuyor" dedi.

Finansmanın en sağlıklı yollarından birinin doğrudan yatırımlar olduğunu belirten Cibre, bu cephede de görünümün olumsuzlaştığına dikkat çekti. Doğrudan yatırımlarda 12 aylık birikimli olarak 2000 yılından bu yana ilk kez net çıkış gerçekleştiğini belirten Cibre, "Yurt dışından gelen yatırımlar düşerken, yurt dışına giden yatırımlar zirveye yükseldi" dedi. Finansman için geriye krediler ile rezervlerin kaldığına işaret eden Cibre, "Cari açığın büyük bir kısmı rezervlerden karşılanmış. Sağlıklı bir finansman yapısı değil. Cari dengede önemli bir bozulma görülüyor" dedi.

19.9 MİLYAR DOLAR

Temmuz sonu itibarıyla son 12 aylık kaynağı belirsiz çıkış 19 milyar 968 milyon dolara ulaştı.

40.7 MİLYAR DOLAR

Cari açık, temmuzda yıllıklandırılmış 40.7 milyar dolar oldu.

CARİ AÇIĞI ENERJİ İTHALATI ARTIRMADI

Ekonomist İris Cibre, cari açıktaki artışın enerji ithalatından kaynaklanmadığını belirtti. Enerji ithalatının yıllık yüzde 2.7 artışla 50 milyar dolar olduğunu söyleyen Cibre, bu rakamın Aralık 2022'de 80 milyar dolar olduğuna dikkat çekti. Enerji hariç cari fazlanın 33.5 milyar dolardan 9.8 milyar dolara gerilediğine dikkat çekti. Cibre, cari açığın 40.7 milyar dolara, finansman ihtiyacının ise 60.7 milyar dolara ulaştığını söyledi.

İlkay AKKAYA/ NEFES