Türkiye krize hazır! Doğalgaz ve petrol depoları dolu
Orta Doğu’da ABD ve İsrail ile İran arasında tırmanan savaş, küresel ölçekte enerji, gıda ve su güvenliği endişelerini zirveye taşırken Türkiye’nin son yıllarda attığı istikrarlı ve kararlı adımlar bu üç stratejik alanda önemli bir güvenlik kalkanı oluşturdu. Enerjide yerli üretimin artırılması, tarımda üretim kapasitesinin büyütülmesi ve su altyapısına yapılan yatırımlar Türkiye’yi öne çıkardı.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının verilerine göre Türkiye’nin günlük petrol üretimi 180 bin varile ulaştı. Günlük petrol tüketimi ise yaklaşık 1 milyon varil seviyesinde. Yerli üretimin artmasıyla dışa bağımlılık kademeli olarak azaltılırken uluslararası yükümlülükler kapsamında yaklaşık 90 günlük tüketimi karşılayabilecek 90 milyon varillik stratejik petrol stokları bulunuyor.
Doğalgaz üretimi ise 22,5 milyon metreküp seviyesinde. Karadeniz’deki Sakarya Gaz Sahası’nda üretimin artmasıyla birlikte konutlarda kullanılan doğalgazın yarısı yerli üretimle karşılanırken Türkiye’nin yıllık doğalgaz tüketimi yaklaşık 50-60 milyar metreküp seviyesinde. Silivri ve Tuz Gölü’ndeki tesislerle birlikte 10 milyar metreküplük depolama kapasitesi tüketimin en az iki aylık bölümünü karşılayabilecek düzeyde. Marmara Ereğlisi ve Aliağa LNG terminalleri ile Hatay Dörtyol ve Saros FSRU tesisleriyle de Türkiye’nin günlük gazlaştırma kapasitesi ise 150 milyon metreküpün üzerinde. Bu durum boru hattı gazında yaşanabilecek kesintilerin de LNG ile telafi edilmesini mümkün kılıyor.
TARIMDA ÜRETİM DE DEPOLAMA DA GÜÇLÜ
Gıda güvenliği açısından ise Türkiye güçlü bir üretim kapasitesine sahip bulunuyor. Tarım ve Orman Bakanlığı verilerine göre 2025’te toplam bitkisel üretim yaklaşık 121 milyon ton seviyesinde gerçekleşti. Bunun 68 milyon tonunu tahıllar, 33 milyon tonunu sebzeler, 19,6 milyon tonunu ise meyveler oluşturdu. Türkiye’de gıda güvenliği açısından en kritik üretim grubunu oluşturan hububat üretimi de 34 milyon ton seviyesine ulaşırken bunun 18 milyon tonu buğday, 6 milyon tonu arpa, kalan kısmını ise mısır, çeltik ve yulaf üretimi oluşturdu. Gıda arz güvenliğinde üretim kadar stok yönetimi de kritik. Lisanslı depoculuk sistemi ve Toprak Mahsulleri Ofisinin kapasitesi piyasada önemli bir güvenlik mekanizması oluştururken Türkiye’nin hububat depolama kapasitesi 18 milyon tonun üzerinde.
BARAJLAR STRATEJİK TEMİNAT SAĞLIYOR
Su güvenliği açısından da önemli yatırımlar gerçekleştiriliyor. Devlet Su İşleri 2025’te 22 baraj 7 gölet ve bent, 6 yeraltı depolama tesisi, 70 sulama tesisi, 12 içme suyu tesisi ve 195 taşkın kontrol tesisi tamamladı. Böylece toplam 321 su tesisiyle 406 milyon metreküp yeni su depolama kapasitesi ve 67,4 milyon metreküp içme suyu kapasitesi devreye alınırken su güvenliği büyük ölçüde barajlar üzerinden sağlanıyor. DSİ verilerine göre ülkede 1.800’ün üzerinde baraj ve depolama tesisi bulunuyor. Bu tesislerin toplam depolama kapasitesi yaklaşık 183 milyar metreküp seviyesinde. Türkiye’nin ekonomik olarak kullanılabilir su potansiyeli ise yaklaşık 112 milyar metreküp olarak hesaplanıyor. DSİ yatırımlarıyla 72 bin hektar yeni tarım arazisi sulamaya açılırken, yaklaşık 225 bin hektar alanda arazi toplulaştırması gerçekleştirildi. Sulama yatırımlarının ekonomiye yıllık katkısının 12 milyar lirayı buldu.
Cemal Emre KURT
