Korkutan rakam! Karşılıksız çekte patlama
Finansmana erişemeyen işletmeler çeke yöneldi. Piyasada çek sayısı patladı, karşılıksız çek ve buna bağlı mağduriyetler arttı. Mart ayında karşılıksız çek sayısı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 100,2 oranında artarak 32 bine yükseldi.
Ekonomideki daralma ve finansmana erişimde yaşanan sıkıntılar, ticari hayatı zora sokmaya devam ediyor. Geçmişte ticari hayatın temel araçlarından biri olan ancak son yıllarda yerini büyük ölçüde ticari kredi kartlarına bırakan çekler, yeniden piyasaya çıktı. Özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeler, nakit akışlarını sürdürebilmek ve vadeli ticareti devam ettirebilmek için yeniden çek kullanımına ağırlık veriyor. Ancak bu dönüş, beraberinde ciddi riskleri de getirdi.
Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezi verileri, çek kullanımındaki bu hızlı artışı net biçimde ortaya koydu. Karşılıksız çekler ve buna bağlı mağduriyetler de hızla artmaya başladı. Sadece Mart ayında karşılıksız çek sayısı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 100,2 oranında artarak 32 bine yükselirken, bu çeklerin parasal tutarı da yüzde 176 oranında artarak 33,4 milyar liraya çıktı.
Mart itibarıyla bankalara sunulan 3 milyon 537 bin çekin yüzde yüzde 2,1’ine karşılıksız işlemi yapıldı. Bu oran, 2020 yılının aynı döneminden bu yana en yüksek seviyeyi işaret etti.
Ocak-Mart döneminde ise parasal tutarı 76,8 milyar lirayı bulan 75 bin çek bankalara ibrazında karşılıksız çıktı. Yılın ilk çeyreğinde karşılıksız çıkan çek sayısı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 26, bu çeklerin parasal tutarı ise yüzde 74 oranında arttı. 2025 Mart ayında ilk kez karşılıksız işlemi yapılmış çeki bulunan kişi sayısı bin 243 iken, 2026’nın aynı ayında bu rakam 2 bin 728’e ulaştı.
Havva Gümüşkaya/Birgün
