Akaryakıta sürekli zam lojistik sektöründe ‘sabit fiyat’ dönemini bitirdi
Akaryakıt fiyatlarındaki aralıksız yükseliş, lojistik sektöründe ‘sabit fiyat’ dönemini resmen bitirdi. Evden eve nakliyeden okul servisine, şehirler arası sebze-meyve taşımacılığından kargo sektörüne kadar birçok sektör ‘günlük fiyat’ uygulamasına geçti. Vatandaş artık hizmet alırken pazarlığı hizmetin kalitesiyle değil, o sabahki pompa fiyatıyla yapıyor.
Lojistik ve taşımacılık sektörü mazotun litre fiyatının 80 TL sınırına dayanmasıyla bir hafta sonrasına bile fiyat veremez hâle geldi. Artık ne bir ev taşımak ne de bir kamyon dolusu domatesi İstanbul’a getirmek için sabit bir bedel konuşmak mümkün. Sektör temsilcileri, maliyetlerin her sabah değiştiği bir iklimde ayakta kalabilmek için ‘günlük hatta seferlik fiyat’ dönemini başlattıklarını duyurdu. Kriz sadece tır ve kamyonlarla sınırlı değil; hayatın her kılcal damarına sızmış durumda. Okul ve personel servisleri, eğitim yılı başında yapılan sözleşmeleri ‘akaryakıt ek protokolleri’ ile delmek zorunda kalırken; kapımıza gelen damacana su, tüp gaz ve kurye hizmetlerinde ürünün kendi bedelinden çok ‘getirme maliyeti’ tartışılıyor. İnşaat sahalarında hazır beton mikserleri, sabah şantiyeye girmeden önce o anki mazot fiyatına göre fatura kesiyor.
BELEDİYELERİN GİDERLERİ DE ARTIYOR
Lojistik kaosu sadece ticari malları değil, en temel kamu hizmetlerini de rehin almış durumda. Türkiye genelinde belediyelerin en büyük gider kalemi olan katı atık toplama ve temizlik hizmetleri, 80 TL’ye dayanan mazot fiyatı nedeniyle sürdürülebilirliğini yitiriyor. 7/24 esasıyla çalışan ve tonlarca yük taşıyan çöp kamyonlarının günlük yakıt tüketimi belediye bütçelerini altüst ederken, ‘sabit bütçe’ dönemi yerini acil ek ödenek arayışlarına bıraktı. Sektör temsilcileri, sokaktaki çöpün toplanma maliyetinin artık ‘borsa usulü’ günlük yakıt fiyatına endekslendiğini, bu durumun çok yakında vatandaşın karşısına ‘Ek Katı Atık Bedeli’ veya emlak vergilerinde ‘güncelleme’ olarak çıkmasının kaçınılmaz olduğu konusunda uyarıyor.
SEKTÖR NE DİYOR?
ARACA YÜKLEMEDEN FİYAT VERMİYORUZ
İstanbul Fatih’te evden eve taşımacılık yapan Hakan Toraman “Eskiden müşterimizle bir ay öncesinden el sıkışırdık. Şimdi telefon açana ‘Haftaya taşınacaksanız o günkü mazot fiyatına bakarız’ diyoruz. Müşteri kızıyor ama haklıyız; depoyu 30 bin liraya doldurduğumuz kamyon, dönüşte 35 bin liraya doluyor. Bazı işlerde ‘yakıt farkı’ maddesi ekliyoruz, kabul etmeyene araç göndermiyoruz. Nakliyat artık profesyonel hizmetten çıktı, akaryakıt kumarına döndü” diyor.
TAŞIMA ÜCRETİMİZİ ANLIK BELİRLİYORUZ
Şehirler arası sebze-meyve lojistiği yapan Selim Ertunç “Antalya’dan İstanbul’a bir tırın gidiş-dönüş maliyeti sadece yakıtla bitmiyor; köprü, otoyol ve her gün değişen navlun fiyatları belimizi büküyor. Hal esnafına ‘günlük fiyat’ geçiyoruz. Bugün tarlada 10 lira olan domatese, yoldaki mazot zammıyla buraya gelene kadar ciddi maliyet biniyor. Nakliyeci artık yarını göremiyor, bu yüzden fiyatı sefer bazlı, anlık belirliyoruz. Mazot fiyatının nereye gideceğini kimse kestiremiyor. Artınca zam yaparken, düşerken de indirim yapıyoruz” dedi.
VELİLER HAKLI AMA ZOR DURUMDAYIZ
Okul servisi işletmecisi Murat Aloğlu “Eylülde anlaştığımız rakam ocak ayında çöp oldu. Mazot 80 liraya dayandığında bizim kâr marjımız tamamen eridi, cebimizden yakmaya başladık. Velilere ‘Ek yakıt farkı’ dediğimizde kıyamet kopuyor ama kontağı kapatmamak için başka çaremiz yok. Servisçilik artık çocuk taşımak değil, her sabah istasyonda ‘bugün kaç lira zarar edeceğiz’ hesabı yapmak oldu” diye konuştu.
Kaan ZENGİNLİ
