2028'den itibaren sınav soruları kökten değişecek

Milli Eğitim Bakanlığından (MEB) yapılan açıklamaya göre, Milli Eğitim Bakan Yardımcısı Ömer Faruk Yelkenci, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nde (TYMM), kapsamındaki becerilerin ölçülmesine yönelik yürütülen çalışmalar sonucu hazırlanan "Bağlam Temelli Çoktan Seçmeli Soru Yazım Kılavuzu"na ilişkin "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'ne Göre Bağlam Temelli Sorular Toplantısı"na katıldı.

Toplantıda konuşan Yelkenci, tüm çalışmalarda ilgili kurum ve kuruluşların desteğini ve görüşlerini çok önemsediklerini, TYMM'nin kısa sürede kabulünün kapsayıcı gayretler neticesinde oluştuğunu belirtti.

Eğitim sisteminin kültürel kodlar, günün gereksinimleri ve koşulları, toplumun beklentisi ve devletin vizyonu doğrultusunda şekillendirmenin gerekliliğine değinen Yelkenci, bu noktada eğitim süreçlerinin beklenen amaca ulaşabilmesi için bazı şartların yerine getirilmesi gerektiğinin altını çizdi.

Yelkenci, "Bu şartlar aynı zamanda eğitim süreçlerinin ve sistemlerinin bileşenleridir. Bu bileşenlerden bir tanesi de yaptığımız eğitim faaliyetini anlamlı kılan ve ne olduğunu bize söyleyen, eksik yönlerini, güçlü yönlerini bize söyleyen ve bu doğrultuda kendimizi güncellememizi sağlayan ölçme değerlendirme yaklaşımıdır." ifadelerini kullandı.

Bu kapsamda TYMM'nin ölçme ve değerlendirme yaklaşımının, süreç temelli, geliştirici ve biçimlendirici tekniklere dayalı bir anlayış olarak öne çıkarıldığını belirten Yelkenci, "Ölçme uygulamaları öğrencilerimizin akademik durumunun tespitinin yanında öğretmenin kendini görebilmesi, sağlıklı bir değerlendirme yapabilmesine ve aynı zamanda elde edilen verilerle eğitim sistemimizi sürekli bir şekilde dinamik bir yapı içinde yenilememize imkan oluşturmaktadır ve böylece eğitim süreçlerini, kalite güvencesini almaya en büyük yardımcı süreç olarak önümüzde durmaktadır." dedi.

Ölçme ve değerlendirmede süreç temelli, beceri odaklı ve öğrenci gelişimini esas alan dinamik yapıdan bahseden Yelkenci, "Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın himayelerinde, Bakanımız Sayın Yusuf Tekin'in liderliğinde Bakanlığımızca hayata geçirilen Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli, insanı merkeze alan öğretmen merkezli bir yaklaşımdır." değerlendirmesini yaptı.

"TYMM sürecini inşa ederken gösterdiğimiz titizliğimizi, ölçme ve değerlendirme süreçlerinde de gösteriyoruz"

Milli Eğitim Bakan Yardımcısı Yelkenci, bu kapsamda TYMM'nin, kavramsal ve alan becerilerinin yanı sıra sosyal-duygusal öğrenme becerileri, eğilimler ve değerleri bütünleşik bir yapı içinde ele alarak öğretmenin rehberliğini daha anlamlı hale getirdiğini vurgulayarak, şunları kaydetti:

"TYMM aynı zamanda milli ve manevi değerleri korumayı ve geliştirmeyi hedefleyen sistematik ve bütüncül bir eğitim yaklaşımını içermektedir. Bu anlamda bilgi, beceri, eğilim ve değer boyutlarını birlikte esas alan bu yaklaşımın öğretim programlarımıza yansıması öğrencinin zihinsel, duygusal, sosyal ve ahlaki gelişimini bütüncül bir yaklaşımda destekleyen bir eğitim, öğretim anlayışını gerekli kılmaktadır. Bu anlayışın doğal bir uzantısı olarak ölçme ve değerlendirme süreçlerinin de yalnızca öğrencilerin bilgi ve beceri düzeylerini belirlemeye yönelik teknik uygulamalar olarak değil, öğretim sürecini destekleyen, geliştiren ve öğretim sürecinin bu doğrultuda yeniden yapılandırılmasını sağlayan, beceri edinimlerinin gerçekleşmesini sağlayan, geçerli, güvenilir ve sistematik bir biçimde ölçülmesini gerekli kılmaktadır.

Bu anlamda Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli sürecini inşa ederken gösterdiğimiz bütün titizliğimizi aynı şekilde bu ölçme ve değerlendirme süreçlerinde de gösteriyoruz. Çünkü tüm bunlardan öğrencilerimiz etkilenecek, öğrencilerimizin bu noktada en güzel şekilde desteklenmesi gerektiğini ayrıca belirtmek malumun ilamıdır. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nde, eğitim yaklaşımlarının değişmesiyle beraber aynı şekilde ölçme ve değerlendirme yaklaşımımız da süreç temelli bir yaklaşım olarak şekillendi. Bu anlamda bu yeni ölçme ve değerlendirme yaklaşımı, öğrencimizin sadece ne bildiğine değil, bilgi ve becerilerini nasıl hayata geçirdiğine, günlük yaşamda karşılaştığı problemlere, nasıl uyguladığına, karşılaştığı yeni durumlara nasıl çözüm ürettiğine ve çevresiyle nasıl bir anlam ilişkisi kurduğuna odaklanır."

Pilot uygulama 12 ilde yapıldı

Yelkenci, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) ve Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) ile Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında becerileri ölçmeye yönelik bağlam temelli soru modelleme çalışmalarının başlatıldığını ifade ederek, YÖK Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar ve ÖSYM Başkanı Prof. Dr. Bayram Ali Ersoy'a teşekkürlerini iletti.

Bu süreçte 12 ilde pilot sınav uygulaması yapıldığını belirten Yelkenci, şu bilgileri paylaştı:

"Bu uygulamaya 6. sınıftan 4 bin 361, 10. sınıftan 10 bin 195 öğrenci olmak üzere 14 bin 556 öğrenci katılmış oldu. Pilot uygulamada ortaöğretim düzeyinde Türk dili ve edebiyatı matematik, fizik, kimya, biyoloji, tarih, coğrafya ve din kültürü ve ahlak bilgisi dersleri ile temel eğitim düzeyinde de Türkçe matematik, fen bilimleri, sosyal bilgiler ve din kültürü ve ahlak bilgisi dersleri üzerinden yürütüldü. Pilot uygulamadan elde edilen nicel veriler ile öğrencilerle gerçekleştirilen sesli düşünme protokollerine dayalı bilişsel görüşme sonuçları esas alındı."

Kılavuzda öğrencilerin edindikleri bilgi ve becerileri yeni durumlarda ne ölçüde uygulayabildiklerini, bunları nasıl transfer edip kullandıklarını esas alan bir ölçme sistemi geliştirildiğini aktaran Yelkenci, kılavuzun temel amacının, soru ve ders kitabı yazarları ile öğretmenlerin, TYMM kapsamında öğrenme çıktılarının temelini oluşturan becerileri doğru, geçerli ve güvenilir şekilde ölçmeye yönelik sorular üretmesini sağlamak olduğunu vurguladı.

"Rayına oturduktan sonra çok kolay işleyecek bir sistemden bahsediyoruz"

Yelkenci, bağlam temelli çoktan seçmeli soru yazımına ilişkin ortak bir anlayışın sağlanmasıyla sistemin istikrarı ve doğru sonuçlar vermesi açısından önemine değindi.

Bağlam temelli çoktan seçmeli soru yazım kılavuzunun, merkezi sınav, ortak sınav, okul geneli yazılı, ders kitabı ve yardımcı materyal ile ölçme değerlendirme, ölçme araçlarının hazırlanması süreçlerinde temel başvuru kaynağı olarak esas alınmasını arzu ettiklerini bildiren Yelkenci, öğrencilerin karşılaştıkları sorularla model arasında doğrudan bir ilişki kurulması gerektiğini belirtti.

Bu noktada özel yayıncılık sektörünün stratejik bir rol üstlendiğini aktaran Yelkenci, şu ifadeleri kullandı:

"Özel yayınevlerimizin hazırladığı soru kitapları, fasiküller ve dijital içerikler, öğrencilerimizin okul dışında bu modelle en çok temas kurduğu kaynaklardır. Bu nedenle bu kaynaklar sadece konu kapsamı ve doğruluğu açısından değil, ölçme kalitesi ve modelle uyumu açısından titizlikle hazırlanmalıdır. Tam olarak rayına oturduktan sonra çok kolay işleyecek bir sistemden bahsediyoruz. Özellikle, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Eğitim Meclisimize emanet ediyoruz bunu, arkadaşlarımız bu şekilde sahayı gözlemleyecekler. Üzerinde Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ile uyumludur, ibaresinden başka bir ortak noktası olmayan yayınları sahada olmasına, arkadaşlarımız olmaması için ellerinden gelen çabayı sarf edecektir."

Yelkenci, yapılacak çalışmalarda kılavuzun esas alınmasının milli bir sorumluluk olduğunu, TYMM ile ölçme ve değerlendirme yaklaşımının sağlıklı uygulanmasının öğrencilerin faydasına olan bir durum olduğunu aktardı.

Toplantıda 2028'den itibaren soru modellemesinde yapılacak değişiklikleri kapsayan kılavuza ilişkin katılımcıların sorularını da yanıtlayan Yelkenci, değişen tek hususun soru modeli olduğunu, kademeler arası geçiş sınavlarının aynı formatta devam edeceğini vurguladı.