Yapay zeka hakimlerin yerini alabilir mi?
Yargıda dijital dönüşüm hız kazanırken, uzmanlar yapay zekânın hâkimlerin yerini alamayacağını belirtiyor. Prof. Dr. Durmuş’a göre hukukta nihai kararın temelinde vicdan, toplumsal değerler ve insani yorum gücü bulunuyor.
Her geçen gün, yapay zekânın yapabilecekleri konuşulurken, bu defa da yapay zekâ kullanımının asla mümkün olmayacağı noktalar tartışmaya açıldı.
Son bir yılda özellikle yargı alanında kullanımı büyük ölçüde artan yapay zekâ ile “robot hâkimlik” modeli güncel mevzuatımıza göre uygun bulunmuyor.
Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Neslihan Karataş Durmuş, gazetemize yaptığı değerlendirmede, “Anayasanın 138. maddesi, hâkimlerin kararlarını ‘vicdani kanaatlerine göre’ vermeleri gerektiğini düzenliyor.
Dolayısıyla, ülkemizde hâkimin yerine geçebilecek bir ‘robot hâkim’ modelinin kabulü mümkün değil. Hâkim karar verirken vicdanı, kişisel değer yargıları, içinde bulunulan toplumun özellikleri ve insani yorum yeteneği ile karar verir” dedi.
“ÖN YARGILI KARARLAR ÜRETİYOR”
Durmuş, “Yapay zekâ sistemleri, eğitildikleri veri setleri üzerinden öğrenim gerçekleştiriyor. Ön yargılı veriler, sistemin geçmişteki hatalı eğilimleri tekrarlayarak ön yargılı kararlar üretmesine sebebiyet veriyor” diye konuştu.
Yapay zekânın ayrımcılığı pekiştirebileceğini ifade eden Durmuş şunları söyledi:
Bunun somut bir örneği ABD’de yaşandı. COMPAS adlı yapay zekâ, siyahi vatandaşlar aleyhine ayrımcı ve hatalı sonuçlar ürettiği tespit edilmiş. Yapay zekânın hukukta daha adil sonuçlar doğurabilmesi için ön yargılardan arındırılarak, etik ilkelere bağlı geliştirilmesi gerekir...
Gamze ERDOĞAN
