Yapay zeka, avukatlık müessesesine alternatif olabilir mi?

Adalet Bakanı Akın Gürlek, yapay zekâ destekli bir “vatandaş platformu” kurulacağını açıklayarak, kira ve nafaka gibi davalarda vatandaşlara örnek dilekçe ve süreç rehberliği sunulacağını söyledi. Gürlek’in bu sözleri, yargıda yapay zekâ kullanımı konusunda geniş bir tartışmayı beraberinde getirdi.

78 BARODAN ORTAK AÇIKLAMA

Türkiye genelinde 78 baro, Gürlek’in açıklamalarının ardından ortak bildiri yayımladı. Bildiride, yargıda yapay zekâ kullanımının adil yargılanma hakkı, savunma dokunulmazlığı ve avukatlık mesleğinin kamusal niteliği açısından ciddi riskler barındırdığı vurgulandı. Barolar, hukuki mütalaa verme ve dava takibinin Avukatlık Kanunu gereği yalnızca avukatlara ait olduğunu hatırlatarak, “yapay zekâ avukat” anlayışının kabul edilemez olduğunu belirtti. Açıklamada, adaletin yalnızca algoritmik veri işleme ile değil, insanî ve vicdanî muhakeme ile sağlanabileceği ifade edildi. Barolar, “yapay zekâ avukat” yaklaşımının, “yapay zekâ hâkim” fikri kadar sakıncalı olduğunu savundu.

"EKSİK BİLGİ VERİYOR"

Tartışma avukatlar arasında da görüş ayrılıklarına yol açtı. Av. Dr. Ali Önal, yapay zekânın tamamen reddedilmediğini belirterek, “Sorun, yapay zekâ ve internet araştırmalarıyla yapılan eksik ya da hatalı başvuruların sistemi daha fazla yüklemesi” dedi. Avukat Barış Hocaoğlu ise birçok avukatın zaten yapay zekâdan yararlandığını ancak bunun profesyonel denetim olmadan vatandaşa sunulmasının riskli olduğunu savundu. Hocaoğlu, “Yapay zekâyla yazılan dilekçelerle dava açıp sonra ‘dosyayı kurtarın’ diye gelen çok kişi var” ifadelerini kullandı. Avukat Burak Üçüncü ise ortak bildirinin üslubuna gönderme yaparak eleştiride bulundu. Av. Seyit Veziroğlu da yapay zekânın verdiği bilgilerin hatalı olması halinde doğacak zararların sorumluluğunun belirsizliğine dikkat çekti.

ALTERNATİF OLMAYACAK

Tartışmaların büyümesi üzerine Adalet Bakanlığı kaynakları açıklama yaptı. Gürlek’in sözlerinin, Edirne’de gençlerle yapılan sohbet sırasında vatandaşların adalete erişimini kolaylaştırma ve hukuk okuryazarlığını artırma amacıyla dile getirildiği belirtildi. Kaynaklar, planlanan yapay zekâ destekli platformların yalnızca rehberlik niteliğinde olacağını, avukatlık müessesesine alternatif teşkil etmediğini ifade etti.

Mahmut ÖZAY