Türkiye'ye jet motoru satışında kongre engeli kalktı

Türkiye’nin milli muharip uçağı KAAN’da kullanılacak F110 motorlarının satış sürecinde kritik bir eşik aşıldı. ABD yönetiminin Kongre’ye yaptığı resmi bildirimin ardından başlayan 15 günlük inceleme süresi tamamlanırken, satışın durdurulmasına yönelik herhangi bir karar alınmadı.

ABD Dışişleri Bakanlığı, 24 Haziran 2026 tarihinde Türkiye’ye yönelik yabancı askeri satış kapsamında Kongre’ye resmi bildirimde bulunmuştu. NATO müttefikleri için uygulanan 15 günlük inceleme süreci boyunca Kongre üyeleri, satışın engellenmesi amacıyla ortak karar tasarısı sunma hakkına sahipti.

Kongre engeli kalktı

Temsilciler Meclisi ile Senato'ya 9 Kongre üyesinin imzasıyla sunulan bu ortak karar tasarısında, ABD yönetiminin Türkiye'ye yapmayı planladığı belirli savunma malzemesi ve hizmetlerinin satışının engellenmesi talep edildi.

Ancak karar tasarısı, inceleme süresi içinde Temsilciler Meclisi veya Senato gündemine alınmadı. Böylece 15 günlük inceleme süresi tamamlanırken, Türkiye'ye F110 motorlarının satış süreci Kongre'de herhangi bir engelle karşılaşmadan ilerlemeye devam edecek.

KAAN için F110 motorları

Satış bildirimi kapsamında, KAAN savaş uçağında kullanılması planlanan F110 motorlarına yönelik kapsamlı destek kalemleri yer alıyor.

Anlaşma, motorların entegrasyonu, montajı, dış modifikasyonu, test süreçleri, sertifikasyon faaliyetleri, teknik veri paylaşımı ve ilgili savunma hizmetlerini kapsıyor.

Bu kapsamda motor tedariki, yalnızca fiziksel satıştan değil, KAAN platformuna uyarlanması için gerekli teknik altyapı ve mühendislik desteğinden de oluşuyor.

Satışı engellemeye çalışan isimler yabancı değil

Satışı durdurmayı amaçlayan ortak karar tasarısı, Demokrat Parti Nevada Temsilcisi Dina Titus tarafından sunuldu. Tasarıya Demokrat Partili 8 Kongre üyesi daha destek verdi.

İmzacılar arasında Türkiye’ye yönelik savunma satışlarına geçmişte de itiraz eden bazı isimler bulunuyor. Brad Sherman, Dina Titus, Chris Pappas ve Jim McGovern gibi Kongre üyeleri daha önce F-16 satış süreci başta olmak üzere Türkiye’ye yönelik bazı savunma ihracatlarına karşı tutumlarıyla biliniyordu.

Diğer imzacılar Jim Costa, Josh Gottheimer, Mike Quigley ve George Latimer ise Türkiye’ye yönelik savunma satışlarının Kongre’de tartışıldığı süreçlerde benzer girişimlerde bulunan isimler arasında yer aldı.
Süreç nasıl işledi?

ABD'de yabancı ülkelere yönelik büyük çaplı silah satışları, Dışişleri Bakanlığının Kongre'ye resmi bildirimde bulunmasının ardından belirli bir inceleme sürecine tabi tutuluyor. NATO müttefiklerine yapılacak satışlarda bu süre 15 gün olarak uygulanıyor.

Bu süre içinde Kongre üyeleri, satışın durdurulması amacıyla ortak karar tasarısı sunabiliyor. Ancak böyle bir tasarının satışı engelleyebilmesi için önce Temsilciler Meclisi ve Senato'da kabul edilmesi, ardından Başkan Donald Trump tarafından imzalanması gerekiyor.

Başkanın tasarıyı veto etmesi halinde ise Kongre'nin vetoyu aşabilmesi için Temsilciler Meclisi'nde üçte iki çoğunlukla en az 290, Senato'da ise 67 oy gerekiyor.

Türkiye'ye F110 motorlarının satışını engellemeyi amaçlayan ortak karar tasarısı ise inceleme süresi içinde Kongre gündemine alınmadığı için herhangi bir yasama süreci başlatılamadı. Böylece 15 günlük inceleme süresinin tamamlanmasıyla, konu Temsilciler Meclisi veya Senato Genel Kurulu'nda ele alınmadan satış süreci Kongre engeline takılmadan devam edecek.

Bundan sonraki süreçte, F110 motorlarının tedarikine ilişkin teknik ve ticari görüşmeler ABD yönetimi, ilgili kurumlar ve üretici firma ile Türkiye'deki ilgili makamlar arasında devam edecek. Sürecin ilerleyen aşamalarında motorların teslimat takvimi, entegrasyon çalışmaları, test ve sertifikasyon faaliyetleri gibi teknik başlıkların ele alınması bekleniyor.