Sayıştay’ın 10 bin 783 bulgusundan 8 bin 785’i mahalli idarelere ait

Emekli Mülkiye Başmüfettişi Mahmut Esen, belediye denetimleri ve Sayıştay raporlarındaki bulgulara yönelik rapor hazırladı. Esen’in tespitleri özetle şöyle:  

- Belediyelere tahsis edilmiş 514 iç denetçi kadrosundan sadece 181’i dolu. İç denetçilik kadrosu doluluk oranının azlığından, belediye idarelerinin kendilerine bağlı iç denetçiler aracılığı ile yapılan denetimler konusunda yeterince istekli olmadıkları anlaşılıyor. 

- 2025 yılında mahalli idarelerde görevli (il özel idareleri ve bağlı idarelerdekiler dahil) toplam 738 iç denetçi tarafından toplam 199 rapor düzenlendi. Yıl içinde düzenlenmiş “inceleme türü” rapor yok. Bir önceki yıla göre rapor sayılarında yüzde 52 oranında düşme var. 

- Sayıştay Başkanlığı’nca düzenlenen raporda da bu konuya vurgu yapılıyor. Bazı kamu idarelerinde (belediyeler dahil) iç denetim birimleri oluşturulamadığı veya iç denetçi ataması yapılmadığı; iç denetçisi bulunan kurumlarda ise iç kontrol denetim çalışmalarının yapılmadığı veya denetimler sonucu düzenlenmiş raporlarda bazı aksaklıklar bulunduğu tespitlerine yer veriliyor. 

- Sayıştay raporlarının tümü üzerinde yapılan değerlendirmede ortaya çıkan sonuçlar da şöyle: Denetimlerde belediyelere yönelik tespit edilmiş bulgularda önemli bir değişiklik (azalma) olmadığı, bir önceki yıla ait tespit ve değerlendirmelere büyük ölçüde aynen yer verilmekte olduğu görülüyor. 

BÜYÜK BÖLÜMÜ MAHALLİ İDARELERDE

- 2025 yılında 376’sı belediye olmak üzere toplam 708 adet kamu idaresinde düzenlilik denetimi yürütüldü. Denetimlerde toplam 10 bin 783 adet bulgu tespit edildi. Bulgulardan 8 bin 785’i mahalli idarelere ait. Bulgu sayılarındaki artışlardan da anlaşılacağı üzere denetimi yapılan iş/işlemlerde yıllar itibarıyla arzu edilen seviyede düzelme/iyileşme kaydedilmediği anlaşılıyor. 

HERŞEY VAR!

- Sayıştay raporlarında yer alan belediyelere yönelik tespitlerden bazıları şöyle: Emlak vergisi tahakkuk ve tahsilatında mevzuat hükümlerine uyulmuyor. Otopark Yönetmeliği hükümleri uygulanmıyor. Harfiyat ve inşaat atıklarının kontrolü ile buna bağlı gelir takibi yapılmıyor. Kira bedelleri mevzuata uygun belirlenmiyor. Tarım arazilerindeki mevuzata aykırı yapılaşmalara idari yaptırım uygulanmıyor. İmar mevzuatına göre kamunun ortak kullanımı için ayrılmış taşınmazlar 3. kişilerin kullanımına bırakılıyor. Yabancı menşeli araç konusunda mevzuat hükümlerine uyulmuyor. Yeraltı su kuyuları DSİ’den izinsiz açılıyor. Özel kalem müdürlüğü kadrosu açıktan/sınavsız memur atamaları için kullanılıyor. Belediye şirketlerinin personel istihdamında hatalı uygulamalar yapılıyor.

Mustafa ÇAKIR