İlaç yazma kriterlerine ilişkin düzenlemeye Danıştay’dan ikinci kez fren

Aile hekimlerinin “Eziyet Yönetmeliği” olarak nitelendirdiği düzenleme üç kez değiştirildi. İlaç yazma kriterlerine ilişkin düzenlemeye ise Danıştay’dan ikinci kez fren geldi. Aile hekimleri, halen yürürlükte olan Eylül 2025 tarihli yönetmelikte de aynı anlayışın sürdüğünü belirterek “Hekimin tedavisine idari ölçütlerle müdahale etmeyin. Hekim cüzdanı ile vicdanı arasında bırakılmamalı” diyerek tıbbi kararın idari ve mali ölçütlerle denetlenemeyeceğini kaydetti.

Sağlık Bakanlığı, aile hekimliği mevzuatında yaptığı düzenlemelerle hekimlerin “akılcı ilaç kullanımı” başlığı altında reçeteleme oranlarına ilişkin kriterler getirmişti. Antibiyotik, ağrı kesici ve mide koruyucu ilaçların reçetelenmesine ilişkin oranların il ve Türkiye ortalamalarıyla karşılaştırılması öngörülmüş ve bu kriterler “teşvik” sistemi kapsamında değerlendirilmişti. Düzenlemenin hekimlerin tedavi kararlarına idari ve mali ölçütlerle müdahale ettiği yönündeki itirazlar üzerine dava açılmıştı. Danıştay’ın ilk düzenlemeye ilişkin iptal kararı vermesinden yalnızca iki gün önce, Temmuz 2025'te ikinci kez yönetmelik değişikliğine gidildi. Bakanlık, aynı uygulamayı bu kez farklı ifadelerle düzenlerken ölçütlere OECD verilerini de ekledi. Bu yönetmeliğin söz konusu maddesine de dava açıldı. Danıştay, geçen günlerde ikinci yönetmeliğin de ilgili maddelerinin yürütmesini durdurdu. Kararda söz konusu uygulamanın hekimlerin mesleki bağımsızlığını ve hastaların sağlık hizmetine erişimini etkileyebileceğine dikkat çekildi. Ancak tartışma bununla bitmedi. Bakanlık Temmuz 2025'teki yönetmeliğin ardından Eylül 2025'te bir kez daha düzenleme yaptı. Halen yürürlükte olan üçüncü yönetmelikte de tartışmanın odağındaki uygulamanın özünün korunduğu belirtiliyor.

Birlik ve Dayanışma Sendikası Genel Başkanı Dr. Ahmet Mehlepçi, Bakanlığın her yargı kararının ardından aynı uygulamayı başka bir biçimde yeniden düzenlemesinin hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmadığını belirterek, “Önemli olan hukuka aykırı dayatmaların yargıdan dönmesi” dedi. “Hekim cüzdanı ile vicdanı arasında bırakılmamalı. Hekim hastası için gerekli olan tedaviyi herhangi bir teşvik hesabı yapmadan uygulayabilmeli” diyen Mehlepçi, yönetmeliklerde yalnızca kelimelerin değiştirilmesiyle aynı düzenlemelerin yeniden yürürlüğe konulmasının kabul edilemeyeceğini söyledi: “Danıştay’ın yürütmesini durdurduğu hekimin yazdığı reçeteleri kısıtlama girişiminizi tekrarlamayın. Hekim de hasta da mağdur oluyor.”

Sibel Bahçetepe/ Birgün