Cezaevleri çocuklar için suç okulu!
Meclis’e çocuk suçlular sunumu yapan uzmanlar, suç eğiliminin 12 yaşında başladığını bildirdi. Gözaltına alınan çocukların yüzde 95’i travma yaşarken, ceza sistemine giren çocukların suç işleme riski beş kat artıyor.
Çocuk suçlular üzerine yapılan araştırmalar, ceza sistemine giren çocukların suç işleme ihtimalinin beş kat arttığını ortaya koydu.
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesinden Dr. Ozan Selçuk, çocuklarda suç eğiliminin genellikle 12 yaş civarında başladığını ve 15 yaşında en yüksek seviyeye ulaştığını söyledi. Meclis Suça Sürüklenen Çocuklar Komisyonuna sunum yapan Selçuk, araştırmaların özellikle hırsızlık gibi küçük suçların 12 yaşından itibaren görülmeye başlandığını gösterdiğini ifade etti.
Türkiye’de ceza ehliyeti yaşının 12 olduğunu hatırlatan Selçuk, araştırmalara göre gözaltına alınan çocuklarda ruhsal bozukluk ve travma yaşama oranının yüzde 95’e kadar çıktığını kaydetti. Selçuk, ceza sistemine giren çocukların yeniden suç işleme riskinin de 4 ila 5 kat arttığını belirtti. Selçuk, ABD’de uygulanan “okul polisi” uygulamasının suç oranlarını azaltmadığı gibi aksine okuldan uzaklaştırma oranlarını yüzde 21 artırdığını, çocukların eğitim sisteminden kopmasının suç riskini daha da yükselttiğini aktardı.
ABD’de uygulanan “çoklu sistem terapisi” modeline dikkat çeken Selçuk, bu yöntemin suç işleme oranlarını yüzde 30’a kadar düşürdüğünü kaydetti. Bu modelde çocukların öncelikle bireysel terapiye alındığını, ardından ailelerin de sürece dâhil edilerek, çocuğun içinde bulunduğu sosyal çevrenin bütüncül olarak değerlendirildiğini anlatan Selçuk, “Elektronik kelepçe veya denetimli serbestlik gibi tek başına uygulanan tedbirler suçun tekrarını önlemede yeterli olmuyor. Çocuğun sosyal çevresinin de sürece dahil edildiği terapi modelleri daha etkili sonuç veriyor” dedi.
Türkiye’de suça sürüklenen veya suç mağduru olan çocukların adli süreçlerde yaşadığı ikincil travmaların önlenmesinde adli görüşme odalarının (AGO) önemli bir rol üstlendiğini dile getiren Doç. Dr. Selçuk, “Artık çocuklardan yalnızca bir kez, uzman eşliğinde ifade alınma sistemine geçildi” diye konuştu.
Uzman pedagog ve sosyal çalışmacı Haluk Kaya ise suça sürüklenen çocuklar ile ilgili Almanya örneğine dikkati çekti. Artan vakalara rağmen erken müdahale ve sosyal eğitsel programların güçlendirilmesi konusunda çalışan Gençlik Dairelerinin çocukların aile, okul ve sosyal çevresini inceleyerek mahkemelere rehberlik ettiğini dile getiren Kaya, fail ve mağdur arasında uzlaşma mekanizmaları yaygın olarak uygulandığını, bu yaklaşımın suçun tekrarını önlemede etkili bir yol olduğunu ifade etti.
Esma ALTIN
