Bu yıl emekli olan yüzde 30 düşük maaş alacak!
Kamu Denetçiliği Kurumunun özel raporuna göre, emeklilik başvuru tarihine bağlı hesaplama yöntemi sebebiyle aynı prim günü ve kazanca sahip sigortalılar arasında yüzde 30’a varan maaş farkları oluşuyor. Mevcut yöntem korunursa, 2026’da emekli olacakların aylıklarının 2025’e kıyasla daha düşük bağlanması bekleniyor.
Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK), işçi Emekli aylıkları arasında oluşan farkları mercek altına aldı. 2024 ve 2025 yılında emekli aylığı başvurusu yapanlar incelenerek aynı prim gününe ve kazanca sahip sigortalıların emekli aylıklarının hesaplanmasında kullanılan güncelleme katsayısı ile yıllık enflasyon ve büyüme verilerinin, başvurunun yapıldığı tarihe göre değişiklik göstermesi sebebiyle yüzde 30’a varan maaş farkıyla karşılaştığı tespit edildi.
Bu yöntemin, yüksek enflasyonun ardından gelen düşük enflasyonlu dönemlerde, yeni emekli olanların aylıklarının önceki yıla göre daha düşük kalmasına yol açtığı belirtilerek 2026 yılında bağlanacak aylıkların da 2025’ten daha düşük olacağı bilgisine yer verildi.
YENİ DÜZENLEME YAPILMALI
Hazırlanan özel raporda bu durumun bireysel mağduriyetlere yol açtığı gibi sosyal güvenlik sistemine yönelik adalet algısını da zedelediği aktarıldı. Raporda, emekli aylıklarındaki bu farklılıkların kalıcı hâle gelmemesi için düzenleme yapılması gerektiği belirtilerek emeklilik sisteminin adil, istikrarlı ve öngörülebilir bir yapıya kavuşturulmasının hem sigortalıların hak kaybını önleyeceğini hem de sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliğine katkı sağlayacağı tavsiye edildi.
EMEKLİLİK ZAMANLAMASI ÖNE ÇIKTI
Rapora göre, emekli aylıkları arasındaki bu farklar, sigortalıların emeklilik kararlarını çalışma süresinden çok başvuru zamanlamasına göre şekillendirmesine yol açıyor. Bu durumun, yıl sonu ve yılbaşlarında emeklilik başvurularında yoğunluk oluşturduğu, Sosyal Güvenlik Kurumu’nun iş yükünü artırdığı kaydedildi. KDK, emeklilik başvurularındaki dönemsel artışların, sosyal güvenlik sisteminin aktüeryal dengesi üzerinde de etkili olabileceğini belirtti. Raporda, erken emeklilik eğiliminin artmasının prim gelirlerini azaltabileceği, buna karşılık emekli aylığı ödemelerini yükseltebileceği ifade edildi. Ayrıca, emekli olduktan sonra çalışmaya devam eden bazı sigortalıların sosyal güvenlik destek primi sebebiyle kayıt dışı çalışmaya yönelebilme riskine de dikkat çekildi.
Cemal Emre KURT
