TEPAV Kamu Maliyesi Değerlendirme Raporu: Bütçedeki iyileşme kalıcı değil
TEPAV’ın değerlendirmesine göre bütçede görülen iyileşme kalıcı değil. 2026’nın ilk üç ayında açık 711 milyar TL’den 420 milyar TL’ye gerilerken faiz dışı denge fazla verdi. Ancak bu tablo, öne çekilen vergi gelirleri ve kısılan yatırımların etkisiyle oluştu. Raporda mali risklerin sürdüğü vurgulanırken, kaynakların tüketim yerine enflasyon yaratmayan üretken alanlara yönlendirilmesi gerektiği belirtti.
Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı (TEPAV), üçer aylık periyotlarla yayımlanacak “Kamu Maliyesi Değerlendirme Notu”nun ilkini yayımladı. Notta merkezi yönetim bütçesi ile Hazine’nin borç dinamikleri ele alınırken, bütçedeki iyileşmenin kalıcılığına ilişkin sınırlı bir tablo ortaya kondu.
MANŞET VERİLERDE İYİLEŞME VAR, KALICILIK SINIRLI
Değerlendirmeye göre, 2026 yılının ilk üç ayında merkezi yönetim bütçe açığı 711 milyar TL’den 420 milyar TL’ye geriledi. Aynı dönemde faiz dışı denge 208 milyar TL fazla verdi. Ancak bu görünümün kalıcı bir iyileşmeye işaret etmediği vurgulandı. Kurumlar vergisi tahsilatının öne çekilmesi ve sermaye harcamalarındaki kısıtlamalar bütçe dengesini geçici olarak iyileştirdi. Raporda, bu nedenle bütçe performansındaki toparlanmanın enflasyon ve risk göstergeleri üzerindeki etkisinin sınırlı kaldığı ifade edildi.
HARCAMA YAPISI DEĞİŞMEDİ, YATIRIM GERİLEDİ
Bütçe harcamalarının dağılımında personel giderleri ile cari transferlerin ağırlığı korundu. Bu kalemlerdeki artış enflasyonun üzerinde gerçekleşti. Buna karşılık sermaye giderleri, yani yatırım harcamaları, geçen yılın aynı dönemine göre geriledi.
HAZİNE DAHA GÜÇLÜ BAŞLADI, FAİZ YÜKÜ ARTIYOR
Hazine’nin borç yönetimine ilişkin değerlendirmede, 2026’nın ilk çeyreğine güçlü bir nakit tamponuyla girildiği ve önceki yıla kıyasla daha hazırlıklı bir görünüm sergilendiği aktarıldı. Buna karşın faiz ödemelerindeki artış ve önümüzdeki dönemde yoğunlaşması beklenen borç servisi takvimi, bütçe üzerindeki baskının sürebileceğine işaret etti.
BORÇ YAPISI KIRILGANLIĞI ARTIRIYOR
Merkezi yönetim borç stoku Mart 2026 itibarıyla 14,4 trilyon TL’ye yükseldi. Borç stokunun milli gelire oranı uluslararası karşılaştırmalarda görece düşük seviyede kaldı. Ancak borç portföyünün yalnızca yaklaşık üçte birinin TL ve sabit faizli olması, döviz kuru, faiz ve enflasyon şoklarına karşı kırılganlığı artıran bir unsur olarak öne çıktı.
MALİ RİSKLER TAM GÖRÜNMÜYOR
Raporda, Türkiye Varlık Fonu, kamu-özel iş birliği projeleri, kamu iktisadi teşebbüsleri ve Hazine destekli kredi programlarından doğan yükümlülüklerin bütüncül ve şeffaf biçimde raporlanmadığı belirtildi. Bu durumun mali risklerin gerçek boyutunun tam olarak izlenmesini zorlaştırdığı ifade edildi.
KAYNAKLAR ÜRETKEN ALANLARA YÖNELMELİ
TEPAV, maliye politikasının temel işlevinin harcamaları kısmaktan ziyade kaynakları enflasyon yaratmayan üretken alanlara yönlendirmek olması gerektiğini vurguladı. Bu çerçevede verimsiz tüketim harcamalarının sınırlandırılması, dolaylı vergilerin ağırlığının azaltılması, vergi tabanının genişletilmesi ve kayıt dışılıkla mücadelenin güçlendirilmesi önerildi. Ayrıca mali şeffaflığın artırılması ve bütçe dışı yükümlülüklerin daha kapsamlı biçimde raporlanması gerektiği ifade edildi.
Raporda ayrıca, para politikasındaki enflasyon hedefiyle uyumlu çalışacak kural bazlı bir mali izleme çerçevesinin oluşturulmasının gerekliliğine dikkat çekildi.
