Taksiciler her kuruşun vergisini ödeyecekler

Taksilerin her müşterisi için ödeyeceği vergi düzenlemesine yönelik teknik kılavuzlar yayımlanmaya devam ediyor. Taksi Mali Cihazı'nın teknik kılavuzu geçtiğimiz haftalarda yayımlanırken şimdi de uygulama üzerinden taksi hizmeti verenlere yönelik teknik kılavuz yayımlandı.

Uygulama üzerinden taksi çağırma hizmeti verenlerin, uygulama üzerinden hizmet verdikleri taksi ile yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunan mükelleflerin bilgilerini ve uygulamaya tanımlı banka hesap bilgilerini Dijital Vergi Dairesi üzerinden GİB Teknolojiye bildirimlerine ilişkin usul ve esasların belirlenmesine yönelik kullanıcı kılavuzu hazırlandı.

 VERGİ KAÇIRILMAYACAK

Uygulama üzerinden taksi çağırma hizmeti sonucu gerçekleştirilen satışlara ait mali bilgilerin GİB Teknoloji’ye elektronik ortamda ulaştırılmasının sağlanması ve kayıt dışılığın önlenmesi amaçlanıyor.

Uygulama üzerinden taksi çağırma hizmeti veren mükellefler, uygulama üzerinden hizmet verdikleri taksi ile yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunan mükelleflerin bilgilerini (TC kimlik numarası/Vergi kimlik numarası, araç plaka numarası, cep telefonu ve sözleşme tarihi bilgisi) ve uygulamaya tanımlı banka hesap bilgilerini (IBAN numarası) uygulamaya kayıt tarihini takip eden 15 gün içerisinde elektronik ortamda Dijital Vergi Dairesi üzerinden GİB Teknolojiye bildirecekler.

MAYIS AYI SONUNA KADAR BİLDİRİLECEK

Uygulama üzerinden taksi çağırma hizmeti veren mükellefler, uygulama üzerinden hizmet verdikleri taksi ile yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunan mükelleflerin bilgilerini ve uygulamaya tanımlı banka hesap bilgilerini Tebliğin yürürlük tarihi olan 13 Şubat 2026 tarihini takip eden üçüncü ayın sonu olan 30 Mayıs 2026 tarihine kadar GİB’e elektronik ortamda göndermesi gerekiyor.

Diğer yandan, uygulama üzerinden taksi çağırma hizmeti verenlerin, söz konusu bilgileri uygulamaya kayıt tarihini takip eden 15 gün içerisinde aynı yöntemle GİB’e göndermesi gerektiği Tebliğde belirtilmiş olsa da Tebliğin yürürlük tarihi olan 13 Şubat 2026 tarihinden bu kılavuzda usul ve esasları belirtilen bildirim ekranlarının açılış tarihi olan 06 Mayıs 2026 arasında yapılması gereken ve yapılmayan bildirimler için 15 günlük başlangıç süresi 06 Mayıs 2026 olacak. Kılavuzda usul ve esasları belirtilen bildirim ekranlarının açılış tarihi olan 04 Mayıs 2026 sonrasındaki tarihlerde uygulamaya kayıt işlemi gerçekleşmişse 15 günlük süre kayıt tarihinden itibaren başlayacak.

TAKSİ OTORİTELERİ VERGİNİN KALKACAĞINI İDDİA EDİYOR

Taksi otoriteleri yaptıkları görüşmeler neticesinde yüzde 20 Katma Değer Vergisi, kazanca göre değişen ve yüzde 40'a varan gelir vergisi, gelir geçici vergisi, stopaj gibi vergilere tabi olmayacaklarını, hasılat bazlı yüzde 1,5 civarında vergi ödeneceğini iddia ediyorlar.

Ancak Gelir İdaresi Başkanlığı kılavuzlarını hazırlayarak kısa süre içinde taksicilerden yüzde 50'ye yakın verginin alınması için çalışmalarına ara vermeden devam ediyor. Çok kısa bir süre içinde Taksi Mali Cihazlarının araçlara entegre edilip taksicilerin gerçek usulde vergi ödemeleri sağlanacak.

KORSAN TAKSİ VE YASA DIŞI KİRALAMALAR SEKTÖRÜ BALTALIYOR

Korsan taksiler, korsan akıllı telefon uygulamaları ve yasa dışı olarak galerici/komisyoncuların eline düşen taksi plakaları nedeniyle taksi sektörü zor günler geçiriyor. Korsan taksi sayısının Türkiye genelinde milyonu aşması, korsan taksiye erişimin çok kolaylaşması gibi sebepler nedeniyle taksilerin gelirleri düştü.

Ayrıca yasa dışı olarak kiraya verilen taksi plakaları nedeniyle kiracının kirayı çıkarma düşüncesiyle yüksek yevmiyeler istemesi, şoförlerin de yevmiye, yakıt, aracın yıkanması, yemek masrafı, kendi SGK primini ödemesi nedeniyle agresif ve stres içinde olması taksi sektöründe hizmet kalitesini düşürdü.

PLAKA SAHİPLERİ KİRA ALIYOR AMA KİRA VERGİSİ VERMİYOR

Taksi plakası sahipleri plakalarını kiraya verilmesi için galerici ve komisyonculara bırakıyor. Aylık ortalama 60-70 bin lira kira alan plaka sahipleri aldıkları kiranın vergisini ödemiyor. 1-2 milyon liralık evi olanlar kira beyannamesi verirken 10 milyon liralık plakası olan beyanname vermiyor. Vergide adalet ilkesinin çiğnenmesinden ötürü, plakayı kiraya veren galeri/komisyoncuya ve plaka sahiplerine inceleme yapılarak kira beyannamesi verilmesi ve vergisinin ödenmesi için çalışmaların başlatılması gerekiyor.

TAKSİ ŞOFÖRLERİ VERGİ MÜKELLEFLİĞİNE ZORLANABİLİR

Taksilerde yevmiye usulü çalışan şoförler yevmiyelerini plaka sahibi ya da kiralayana verdikten sonra hiçbir yükümlülükleri kalmıyordu. Yeni sistemde plaka sahibi kendisi taksisini çalıştırırsa kendi çalıştığı süre dışında şoförün kazancının da vergisini vermek zorunda kalacak. Bunun dışında plakasını kiraya veren kişiler kiracının kazancının vergisi ve kiracının çalıştırdığı şoförün vergisini vermek zorunda kalabilir.

Eski sistemde temsili ve küçük vergiler ödendiği için şoförün kazancı ya da kiraya verdikleri kişinin kazançlarının vergilerini plaka sahipleri ödüyordu.

Yeni sistemde plaka sahibi, kiracı ve şoförün vergilerinin nasıl ödeneceği karmaşası ortaya çıktı. Yaptıkları işlem yasa dışı olduğu için kiracıların vergiyi ödememe lüksleri bulunuyor. Çünkü kiracının araç üzerinde mülkiyeti bulunmuyor. Yapılan sözleşmeler de kağıt üstünde ve geçerliliği bulunmuyor.

Bu nedenle bir süredir galerici ve komisyoncular elden aldıkları kira gelirlerinin yanında kiracı ya da şoförlerden vergi parası adı altında 10-20-30 bin lira gibi tutarlar talep etmeye başladı.

Yeni dönemde taksi şoförü, taksi plakası kiracısı vergi mükellefi yapılarak vergi ödemeye zorlanabilir. Böyle bir gelişmenin olması halinde yevmiye, yakıt, yemek, SGK primini çıkarmak için 12-24 saat çalışan şoförlerin daha da stres altına girip mesleği bırakabileceği gerçeği de ortaya çıkıyor. Böylece taksi plakası sahipleri asıl işleri olan esnaflığa geri dönebilir.

TAKSİ ŞOFÖRLERİNİN ÇALIŞMA SAATLERİ DÜŞEBİLİR

24 saate varan çalışma saatine tabi olan şoförler, vergi mükellefi yapılması halinde yasal çalışma saati limitinde kalarak çalışması gerekebilir. Böylece bir takside 3 şoförün çalışması sağlanabilir. Taksilerde yevmiye usulü ortadan kaldırılarak maaşlı çalışma şekline dönülebilir. Böylece şoförler SGK primlerini kendileri ödemeyip, milyonlarca liralık, sınırlı sayıda olan ve servet niteliğindeki plakası olan mal sahiplerinin ödemesini sağlayabilir. Tıpkı ağır vasıtalarda olduğu gibi yasal çalışma süresi dışında faaliyet gösterilmesi halinde yüksek cezalar taksi sahiplerine uygulanabilir.

KORSANLA MÜCADELE SÜRÜYOR

Korsan taksiyle mücadele hukuk önünde ve polis denetimleriyle devam ediyor. Korsan taksilere 100 bin lira ceza, ehliyete 30 gün el koyma, araçlar da 60 gün bağlanıyor. Korsan taksi uygulamaları kesilen cezaları üstleniyor ve anında ödemesini gerçekleştirerek cezayı 75 bin liraya düşürüyor. Korsan taksi sahipleri de 61'inci gün yeniden faaliyetlerine kaldıkları yerden devam ediyor. Birçok korsan taksici al-sat yaparak aracın plakasını değiştiriyor ve böylece aracın sicili de temizlenmiş oluyor. Sayısı milyonu aşan korsan taksilerle uzun yıllardır mücadele edilse de kesin sonuca henüz varılmadı. Davaların kesinleşmesi için de uzun yıllar hukuk mücadelesi verilmesi gerekiyor. Korsan taksicilik yapmak ve korsan taksi kullanmak suç ve suça alet olunmaması gerekiyor.

BİLİRKİŞİ RAPORU MAHKEMEYE ULAŞTI

Taksicilerin yasa dışı korsan taksicilik faaliyetinde bulunan uygulamaya yönelik açtıkları dava bilirkişi heyetinin raporları mahkemeye ulaştı. 24 Haziran 2026 tarihinde görülecek davaya ilişkin bilirkişi raporlarında hatır taşımacılığının ticari faaliyet olduğu, belediyeden izin alınmadan taşımacılık yapıldığı gibi ifadeler yer alıyor. Taksiciler, bilirkişi raporuyla birlikte yasa dışı korsan taksi uygulamasının kapanacağını düşünse de mahkemenin takdiri 24 Haziran'da belli olacak.

Burak TAŞÇI