Randevu krizi vatandaşı özel hastanelere mahkûm etti

Sağlıkta Dönüşüm Programı ile kamusal sağlık adım adım yok edildi. Hastaneleri ‘ticarethane’, hastaları ise ‘müşteri’ haline getiren, sağlığı piyasa kurallarına teslim eden bu düzen hem SGK’yi hem de yurttaşı vurdu. Kamu hastanelerinde aylar sonrasına verilen randevular nedeniyle sağlık hizmetine erişemeyen yurttaşlar, çareyi özel hastanelerde aramak zorunda kalırken bunun faturası ise ağır oldu. Bir yandan SGK’ye şişirilen faturalar kesilirken, diğer yandan yurttaşlar sağlık hizmetine ulaşabilmek için ceplerinden binlerce lira ödemek zorunda bırakıldı. Tabip odaları, sağlık hizmetinin giderek ticarileştirildiğine dikkat çekerek, "Kamuda randevu bulamayan yurttaş çaresizce beklemek zorunda. Özele giderse de yüksek ücretle karşı karşıya. Sağlıkta kâr düzeni sürdürülemez. Hem SGK’nin soyulduğu hem de yurttaşın cebinin boşaltıldığı bu sistem derhal terk edilmelidir" dedi.

ÜCRETLER CEP YAKIYOR

AK Parti hükümetinin sağlık politikalarıyla birlikte sağlık hizmeti kamusal bir hak olmaktan uzaklaştı. Özellikle büyük kentlerde özel hastanelerde uygulanan muayene ücretleri asgari ücretle yarışır hale geldi. Kamu hastanelerinden aylarca randevu alamayan hastalar, acil ya da bekleyemeyecekleri durumlarda özel hastanelere yöneldi ve yönelmeye devam ediyor. Ancak bu durum, parası olanla olmayan arasındaki uçurumu daha da derinleştiriyor.

İstanbul’da özel hastanelerde acil servis muayene ücretleri 1 bin 600 TL’den başlayarak 6 bin TL’ye kadar çıkıyor. İç Hastalıkları (Dâhiliye) muayenesi SGK’lı hastalar için ortalama 3 bin 697 TL olurken, sigortasız yurttaşlar için bu tutar 8 bin TL’ye ulaşıyor. Kulak Burun Boğaz muayeneleri 4 bin 250 TL ile 9 bin 450 TL arasında değişiyor. Dermatoloji muayeneleri SGK’lı yurttaşlar için 5 bin TL’yi aşarken, sigortasız hastalarda 8 bin TL’ye kadar yükseliyor. Çocuk Hastalıkları muayeneleri ise sigortalı hastalar için ortalama 2 bin 810 TL, sigortasızlar için yaklaşık 4 bin TL seviyesinde seyrediyor.
SGK DE SOYULUYOR

Özel ve kamu hastanelerinin Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) fiyatlarının üzerinde faturalandırma yapması SGK’yi de büyük bir zarara uğratıyor. Gereksiz tetkikler, mükerrer işlemler ve yanlış faturalandırmalar yoluyla kamu kaynakları özel sağlık sektörüne aktarılıyor. Ankara Tabip Odası Başkanı Dr. Mine Coşkun, özel sağlık sektöründeki denetimsizliğe dikkat çekerek, mevzuatın kağıt üzerinde yeterli olduğunu ancak uygulamada ciddi sorunlar yaşandığını söyledi. Coşkun, “Denetimlerin eksiksiz, şeffaf ve mevzuata uygun yapılması gerekiyor. Ancak pratikte bunun ne ölçüde hayata geçirildiği büyük bir soru işareti” dedi. Özel hastane sayısının 2002’den 2024’e yüzde 103 arttığını anımsatan Coşkun, bu büyümeye rağmen hasta memnuniyetinin düştüğünü söyledi. Sağlık Bakanlığı verilerine göre özel hastanelerde memnuniyet oranı 2010’da yüzde 66 iken, 2024’te yüzde 48,6’ya geriledi. Coşkun, “Bu düşüşün temel nedeni sektörün aşırı kâr odaklı hale gelmesi ve denetimsiz büyümesidir” dedi. Sağlık sisteminde hastayı müşteri olarak gören anlayışın terk edilmesi gerektiğini söyleyen Coşkun, “Hem SGK’nin soyulduğu hem yurttaşın cebinin boşaltıldığı bu düzen sürdürülemez. Kamucu, nitelikli, eşit ve ücretsiz sağlık hizmeti sunulmalıdır” çağrısında bulundu.

DENETİMLER ÇOK YETERSİZ

Türk Tabipleri Birliği (TTB) Özel Hekimlik Kolu Başkanı Dr. Güray Kılıç, özel hastanelerdeki SGK denetimlerinin yetersizliğine dikkat çekti. Özel hastanelerde yılda yaklaşık 100 milyon muayene yapıldığını belirten Kılıç, “9 aylık bir dönemde yaklaşık 13 bin denetim yapılmış, bunların 12 bini kusurlu çıkmış. Tamamı denetlense ne olacak?” diye sordu. Kılıç, acil servislerde dahi yurttaşlardan ücret alındığını, ‘yeşil alan’ gibi muğlak uygulamalarla hastaların mağdur edildiğini ifade etti. “Kâğıt üzerinde her şey yasal görünüyor ama uygulamada durum bambaşka” diyen Kılıç, itiraz eden hastaların parasının iade edildiğini ancak bunun istisna olduğunu söyledi.

1 MİLYAR LİRA CEZA KESİLDİ

SGK verileri, sağlıkta kâr düzeninin ulaştığı boyutu gözler önüne seriyor. Sayıları 552 olan özel hastanelerin 165’i İstanbul’da bulunuyor. Son 1,5 yılda özel hastanelere ilişkin SGK 13 bini denetim gerçekleştirdi ve bu denetimlerde toplam 12 bin 764 usulsüz işlem tespit edildi. Kesilen cezaların toplamı 1 milyar TL sınırına dayandı.

Havin ŞENER  / Birgün