Prim borcu olana ucuz kredi yok
Küçük çiftçiler her geçen gün daha zor koşullarda üreterek ayakta kalmaya çalışırken sosyal güvenceden de mahrum kalıyor. En düşük sigorta primi, asgari ücretteki artışla birlikte 2026 yılı için 11 bin 725 TL’ye yükseldi. Borçlu çiftçinin ucuz krediye erişimi kısıtlandı.
Sigorta prim borcunu ödeyemeyen çiftçiler "Borçlu" olduğu için krediye de ulaşamıyor. Tarımda yaş ortalaması yükselirken çiftçi emeklisi olmak daha da zorlaşıyor. Çiftçilerin en düşük Tarım BAĞ-KUR primi, asgari ücretteki artışla birlikte 2026 yılı için 11 bin 725 TL’ye yükseldi.
Artan prim tutarları nedeniyle Sosyal Güvenlik Kurumu’na kayıtlı tarım Bağ-Kur’lu sayısı yıllar içerisinde azaldı. Sosyal Güvenlik Kurumu verilerine göre 2009 yılında 1 milyon 14 bin kişi olan Tarım Bağ-Kur’lu sayısı Ekim 2025 itibarıyla 692 bin 333 bine geriledi.
Ayrıca uzun süreli prim gün sayısı, üreticilerin emekliliğinin önünü kapatıyor. Diğer sigortalılar 7 bin 200 gün prim ödemesi ile emekli olurken çiftçiler ancak 9 bin gün prim ödemesi ile emekli oluyor. Başka bir ifadeyle diğer sigortalılar 20 yıl, çiftçiler ise 25 yıl prim ödemesi yapmak durumunda kalıyor.
PRİM BORÇLULARI FİNANSMAN ALAMAYACAK
Primlerin yüksekliği ve uzun ödeme süreçleri, üreticilerin 12 ay prim ödemesini zorlaştırırken hasat dönemlerinde toplu ödeme yapan çiftçilerin ucuz krediye erişimi de kısıtlanıyor. Ziraat Bankası ve Tarım Kredi Kooperatifleri tarafından uygulamaya konulan yeni kredi şartları, Tarım Bağ-Kur borcu bulunan binlerce üreticinin indirimli tarım kredilerine erişimini imkânsız hale getirdi.
Yeni uygulamaya göre üreticilerden vadesi geçmiş borcu ve SGK prim borcu bulunmadığına dair belge isteniyor. 1 Ocak itibarıyla geçerli olan yeni uygulamaya göre bu belgelerin banka ve kooperatiflere ibraz edilmesi zorunlu hale geldi. Tarım Bağ-Kur borcu bulunan binlerce üreticinin düşük faizli kredi kullanması fiilen imkânsızlaştı.
TAKİPTEKİ KREDİLER YÜZDE 307 ARTTI
Üretmek için borçlanan çiftçilerin bankacılık sektörüne olan borçları 2025 yılının ilk 11 aylık döneminde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 43,4 oranında artarak 1 trilyon 179 milyar 302 milyon 633 TL’ye yükseldi.
2024 Kasım döneminde 2 trilyon 989 milyar TL olan tarım sektörünün takipteki borçları yüzde 307 artarak 12 trilyon 178 milyar liraya yükseldi.
Havva GÜMÜŞKAYA/ Birgün
