Kuraklık HES’leri vurdu! Elektrik üretimi yüzde 23 azaldı
Geçtiğimiz yıl etkisini sert biçimde hissettiren kuraklık, üretimden enerjiye kadar pek çok alanda baskı oluşturmuştu. Ancak bu yıl yağışların artması hem baraj seviyelerini yükseltti hem de çiftçinin yüzünü güldürdü. Buna karşın iklimdeki dalgalanmalar, enerji üretiminde kuraklığın oluşturduğu riskleri yeniden gündeme taşıdı.
Hidroelektrik Santrallari Sanayi ve İş İnsanları Derneğinin (HESİAD) hazırladığı “Hidroelektrikle Sürdürülebilir Gelecek” raporuna göre 2025 yılında hidroelektrik üretimi bir önceki yıla kıyasla yaklaşık yüzde 23 geriledi. Özellikle yağışların mevsim normallerinin altında kalması, akarsu tipi santrallerde ciddi üretim kayıplarına sebep oldu.
Üretimdeki düşüş, gelirleri azalttı; maliyetler (su kullanımı, sistem ücretleri, orman izinleri) ise devam ediyor. Bu durum, HES yatırımlarının finansal sürdürülebilirliğini zorlaştırıyor.
HES’ler sadece elektrik üretmiyor; şebeke dengesi, sistem esnekliği ve enerji arz güvenliği açısından kritik rol oynuyor. Güneş ve rüzgâr enerjisindeki artışa rağmen, hidroelektrik santraller sistemin dengeleme ihtiyacının büyük kısmını karşılıyor.
Rapora göre kuraklık dönemlerinde fosil yakıt bağımlılığının artmasının hem maliyet hem de enerji politikaları açısından risk oluşturduğundan dolayı yeni bir yol haritasına ihtiyaç duyuluyor. Buna göre hidroelektrik sektörünün korunması için su yönetiminin havza bazlı ele alınması, hibrit ve pompaj depolamalı projeler için mevzuatın hızla tamamlanması ve HES’leri önceleyen bir piyasa yapısının oluşturulması gerekiyor. Aksi hâlde üretim kayıpları kalıcı hâle gelecek, elektrik maliyetleri artacak ve piyasa fiyatları üzerinde yukarı yönlü baskı oluşacak.
Ayrıca, hidroelektrik, hibrit ve depolama yatırımlarının hayata geçirilmesi için kamu kurumları arasında koordinasyon mekanizması güçlendirilmeli ve enerji-su politikaları birlikte ele alınmalı. Bu sayede sistemin kuraklığa karşı dayanıklılığı artırılabilir.
Cemal Emre KURT
