Kredili Mevduat Hesaplarına limit sınırlaması geliyor

Geçim sıkıntısı çekenler ‘eksi hesap’ olarak bilinen Kredili Mevduat Hesapları (KMH)’na  başvuruyor. Yüksek günlük faize rağmen 31.8 milyon hesap eksi bakiyede.

Yaz döneminde getirilen yapılandırma KMH borcunu kapsamadı. Durum böyleyken Finansal İstikrar Komitesi’nin 3 gün önceki toplantısı sonrası yapılan açıklamada KMH’ler, kredi komisyonları ve kredi kartlarının ‘gözden geçirildiği’ duyuruldu.

Sabah yazarı Dilek Güngör bankaların, belirlenen limitin üstünde KMH açamayacağını öne sürdü. Eğer bu plan gerçekleşirse yurttaşı daha da zor günler bekliyor. Ancak faiz üst sınırı olan KMH’lere limit kısıtı getirilmesi, yurttaşın ortalama faiz oranı yüzde 64 olan ihtiyaç kredilerine yönelmesine yol açabilir. İhtiyaç kredisinde bir üst sınır olmaması tabloyu yurttaş aleyhine ağırlaştırabilir.

Yurttaşı daha düşük faizli borçtan daha yüksek faizli borca yönlendirme riski öngörülen yeni ‘kural seti’ne ilişkin detaylar bekleniyor. Ancak faiz üzerinden alınan ve kredinin maliyetini katlayan vergi ve fon kesintileri gündeme alınmıyor.

KMH’larda günlük uygulanan faiz oranına rağmen kullanıcı sayısı ve bakiyesi son dönemde hızla katlandı. Sıkı para politikalarıyla birlikte faizlerin artırılmaya başladığı Haziran 2023’te 117,6 milyar TL olan KMH borçları BDDK’nin 16 Ocak haftasına ait son verilerine göre 742,5 milyar lirayı aştı. Bu dönemde kullanıcı sayısı da 27,7 milyondan Kasım 2025’te 31,8 milyona çıktı. Şimşek’in göreve geldiği Haziran 2023’ten bu yana KMH kullanıcısı 4,1 milyon kişi arttı. Sadece geçen Kasım’da 550 bin kişi ilk defa KMH kullandı. Haziran 2023-Kasım 2025 arası dönemde ihtiyaç kredisi kullanan kişi sayısı ise 14,3 milyon kişiden 10,1 milyon kişiye geriledi.

SORUNLU KREDİ YÜZDE 4,3’E ÇIKTI

Dar gelirli kesim geçinmek için KMH’e yüklenirken kişi başına düşen KMH borç tutarı daha hızlı artış gösterdi. Haziran 2023’te 4 bin 468 lira olan kişi başına düşen KMH borç bakiyesi, Kasım 2025’te asgari ücretin de üzerine çıkarak 23 bin 76 lirayı buldu.

Faiz oranlarının artmasıyla kredilerde yaşanan geri ödeme krizi, KMH’lerde de yaşanmaya başladı. Kredili mevduat hesaplarındaki sorunlu kredi oranı yüzde 2,1’den yüzde 4,3’e ulaştı.

KMH hesaplarına uygulanan faiz oranı yüzde 4,25. 10 bin lira tutarında 30 günlük kredili mevduat kullanımı sonrasında geri ödenecek tutar 10 bin 552,50 TL oluyor. Bunun 425 TL’si faiz, 127,5 TL’sini vergi ve fon kesintisi oluşturuyor.

HAZİNE’YE 551,8 MİLYAR TL

Son dönemde Hazine’nin konut kredisi hariç tüm kredilerde ve kredi kartlarında tahakkuk eden BMSV geliri de artış gösterdi. Nedeni yükselen faiz ve artan vergi oranı. Şimşek’in göreve başladığı 2023 yılının ikinci yarısında tüketici kredilerinden alınan BSMV oranı yüzde 10’dan yüzde 15’e yükseltildi. Böylece Hazine’nin 2025 yılında bütçe hedefi 544,4 milyar lira olan BSMV geliri, 551,8 milyar lira olarak kaydedildi.

Havva Gümüşkaya / Birgün