İşsizlik ve umutsuzluk gençlerin en büyük sorunu
Her dört gençten biri iş gücünün dışında kalırken, işsizlik ve umutsuzluk gençleri yüksek borç yükü ve psikolojik sorunlarla baş başa bırakıyor.
Türkiye’de gençlerin dörtte biri ne eğitimde ne istihdamda yer alıyor. Okulunu tamamlamasına rağmen iş bulamayan milyonlarca genç, eve çekilirken geleceğe dair umutlarını da yitiriyor. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) istatistiklerine göre 2023 yılında 15-34 yaş arası 24 milyon 408 bin genç bulunuyordu.
Bu sayı 2025 yılında 347 bin kişi azalarak 24 milyon 61 bine geriledi. Son iki yılda genç nüfus azalırken ev gençlerinin sayısı ise artış gösterdi. TÜİK 2023 yılı dördüncü çeyrek işgücü istatistiklerine göre ne eğitimde ne istihdamda yer alan gençlerin sayısı 6 milyon 397 iken 2025’te bu sayı, yüzde iki artış göstererek 6 milyon 519 bine çıktı.
İktisatçı İnan Mutlu’nun OECD verilerini derleyerek ortaya koyduğu verilere göre, Türkiye 15-29 yaş arası ev genci nüfusunun en yüksek ülke oldu. Türkiye, ülkesinde gençlerin uyuşturucu batağında olduğu Kolombiya ve Kosta Rika gibi ülkeleri bile geride bıraktı. Bu verilere göre ne eğitimde ne istihdamda olan gençlerin oranı Türkiye’de yüzde 26.68 iken en düşük oran yüzde 5.36 ile gelişmiş ülkeler arasında yer alan Hollanda oldu.
İş bulamayan ve son çareyi evlerinde oturmakta bulan gençlerin her geçen gün geleceğe dair umutları da tükeniyor. NEFES ev gençlerine ulaştı.
BU DÜZEN DEĞİŞMELİ
Trakya Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü’nden 2023’te mezun olan 26 yaşındaki Umutcan Taştekin, yaklaşık iki senedir ev genci. Üniversiteyi yüksek dereceyle bitirdiğini belirten Taştekin, “3.27 ortalama ile okulumu bitirdim. Birçok yere iş başvurusunda bulundum ancak ret yedim. Kendi bölümüm dışında depoda çalışan olarak işe başladım ancak çok sürmedi. Paralı üniversiteler çoğaldı. Benim büyük çaba sarf ederek mezun olduğum ortalamaya kişiler para vererek sahip olabiliyor. Hâlâ bir işe girmenin umuduyla yaşıyorum” dedi.
“Gelecek” kelimesini kullanmakta dahi imtina eden Taştekin, “Hiç umudum kalmadı. Ailem ve arkadaşlarım sayesinde ayakta kalmaya çalışıyorum. Dik durmaya çalışıyorum ama çok zor. Bu ülkede işi bilene emanet etmiyorlar. Bize bu ülkenin kurucusunu bile unutturmaya çalışıyorlar. Bu düzenin değişmesi gerekiyor. Gençliğe önem verilmesi lazım” diye konuştu.
'ATANAMAM DİYE OKULU BIRAKTIM'
Selçuk Üniversitesi Alman Dili ve Edebiyatı’nı birinci sınıfta terk eden 24 yaşındaki bir diğer ev genci M.O.Y., “Üniversitenin birinci dönemini sınıf ikincisi olarak tamamlamıştım. Tam bu dönemde, 2023-2024 eğitim öğretim yılından itibaren liselerde Almanca dersi zorunlu ders olmaktan çıkartıldı. Bir gün okula geldim ve sınıfta yalnızca 10 kişinin kaldığını gördüm. Öğretmen atamalarının yetersiz olacağı düşünüldüğünden herkes okulu bırakmıştı, ben de bıraktım” ifadelerini kullandı.
M.O.Y., “Memleketim Sakarya’ya döndüm ve fabrikada çalışmaya başladım. İşler ağırdı ve kolum sakatlandı. Bu nedenle işten ayrıldım. Babamın yanında bir süre mobilyacılık yaptım ancak son bir senedir evde oturuyorum. Monoton bir hayatım var, her şeyden bunaldım. Çoğu gencin evde oturmasının nedeni gençlerin artık okumayı anlamsız bulması. Bir mobilyacı bir haftalık işten iki asgari ücret kazanıyor. Öyleyse niye okuyalım? Dışarda bir kahve 200 lira, sosyalleşemiyoruz da” dedi.
'EVDE OTURMAK PSİKOLOJİMİ BOZUYOR'
Umutcan Taştekin, ev gençlerinin hep aynı döngü içinde yaşadıklarını söyledi. Bu süreçte psikolojisinin kötü etkilendiğini ve bazı zararlı alışkanlıklara başladığını dile getiren Taştekin, “Öğle saatlerinde uyanıyorum. Kahvaltı yaptıktan sonra bütün günümü bilgisayar başında geçiriyorum. Bu süreçte psikolojim çok kötü etkileniyor. Çaba gösterdiğim şeylerin karşılığını alamıyorum. Aile, arkadaş ve duygusal ilişkilerim zarar görüyor, hor görülüyorum. Bu nedenle kötü alışkanlıklara yönelebiliyor. Ben bu süreçte sanal kumara başladım. Kimi ev genci uyuşturucuya da başlıyor. Benim kredi kartına 600 bin lira borcum var. İşsiz psikolojisiyle sinir ve ağlama krizleri geçirdim” ifadelerini kullandı.
