Geçinmek için bir işten diğerine! Dinlenmeye hasret kaldılar
Kimi engelli çocuğunun ihtiyaçlarını karşılamak, kimi düğün yapmak, kimi kiraya yetişmek için bir dakika dinlenmeden ek mesai yapıyor.
Yusuf 32 yaşında evlenmeye hazırlanıyor. Gece gündüz çalıştığı için nişanlısıyla zaman bile geçiremiyor. Bir kahveye ödeyecek para olmadığı için dışarıda buluşmayalı çok olmuş. Nuran, sabah atölyede, akşam merdiven temizliğinde... Elleri yara olsa da engelli çocuğuna bakmak için ek iş yapıyor. Ayşe bir otelde kat görevlisi, hafta sonları ev temizliğine gitmezsem ‘kirayı ödeyemem’ diyenlerden. Geçinemeyen milyonlarca vatandaşın hikayeleri uzayıp gidiyor. Nuran, Yusuf, Ayşe… Onların dertleri ortak: “Çalışıyoruz ama geçinemiyoruz. Ek iş yapmazsak, açız.”
Hayat pahalılığı nedeniyle geçinemeyen vatandaş saat 18.00-19.00’da biten mesaiden sonra geçinebilmek, kirayı ödeyebilmek için gece gündüz bir dakika bile dinlenmeden, mesai ya da ek iş yapıyor. 2025’te asgari ücret enflasyon karşısında 6 bin TL civarında eridi. Bu yıl 28 bin 75 TL’ye çıkarılan asgari ücretle geçinmek de imkansız. Araştırmalar da fazla mesai gerçeğini gözler önüne seriyor. Türkiye Raporu’nun 2025 verilerine göre, geliri giderini karşılamayan her 10 kişiden 5’i fazla mesai yapıyor.
İÇİM DIŞIM TEMİZLİK OLDU
Ayşe bir otelde kat görevlisi. Bu yıl üniversite sınavlarına girecek çocuğu var. Eşi özel bir şirkette bekçilik yapıyor ve şehir dışında çalışıyor. Ayşe geçim derdini şöyle anlatıyor:
“1.5 yıldır bir otelde kat görevlisiyim. Haftanın 6 günü çalışıyorum. Temizlik yapıyorum. Daha önce evlere temizliğe gidiyordum. Haftasonu sadece pazar günüm boş. Onu da bir eve temizliğe gidiyorum. Tam gün gidersem 2 bin lira alıyorum. Ayda 8 bin lira. En azından faturalarımı bununla karşılıyorum. Aldığım asgari ücretle evi geçindirmem, kira ödemem mümkün değil. Dinlenmeden çalışıyorum. Ve çok yoruluyorum. Haftanın 7 günü temizlik yapıyorum. İçim dışım temizlik oldu.”
32 yaşındayım bu kadar çalışmak fazla
Yusuf Çelik, bir otomotiv şirketinde çalışıyor. Yaptığı iş ağır. Beden gücü kullanıyor yük indirip bindirirken çok zorlandığını söylüyor. Asgari ücretin biraz üstünde maaşla çalıştığını dile getiren Yusuf Çetin, “Aldığım maaş direkt borca gidiyor. Ek iş yapmazsam yeni ev kurmam çok zor. Hafta sonu tatilimde pazara gidip eski oto ses sistemleri satıyorum. Cumartesi sabah erkenden pazara gitmek için cumaları iş yerinde gece mesaisine kalıyorum. Haftasonu dinlenmeden çalışmak çok yorucu oluyor. 32 yaşındayım ve bu kadar yorulmak, çalışmak çok fazla. Çok fazla çalıştığım için nişanlıma zaman ayıramıyorum. Nişanlımla bir hafta o bize geliyor ya da ben onlara gidiyorum. Dışarıda bir kahve içmek bile çok masraflı. Geçinebilmem için en az 60 bin TL gelirim olmalı. Kiralar en az 25 bin lira olmuş. Nasıl altından kalkacağız. Faturaları, diğer masrafları da katınca alıp başını gidiyor. Bu ekonomik şartlar içinde geleceğe umutla bakmak çok zor.”
Sabah atölye akşam merdiven temizliği
Bir tekstil şirketinde asgari ücretle çalışan Nuran’nın biri engelli iki tane çocuğu var. 50 metrekarelik evde yaşıyor. Akşam mesaisi bittikten sonra gidip merdiven siliyor. Çoğu zaman eve bile uğramadan akşam yemeği dahi yemeden ek işe koşuşturuyor. Haftasonu yarım gün çalışan Nuran, pazar günü ev temizliklerine gidiyor. Nuran, yaşadığı zorluğu şöyle anlatıyor: “Engelli çocuğum var. Onun masrafları yüksek. Özel doktora gittin mi altından kalkamıyorsun. 50 metrekarelik evde bordrum katta yaşıyoruz. Mesaiden mesaiye koşuyorsun. Merdiven silerken daire başına 200 TL alıyorum. Akşamları her iş çıkışı mutlaka merdiven silmeye gidiyorum. Tekstil işinde temizleme yaptığım için bazen ellerin parçalanıyor. O ellerle sonra gidip merdiven siliyorsun. Deterjan yaraları çok acıtıyor. Ama başka imkânım yok. Geçim çok zor. Ben de iyi para kazanıp akşam eve geldiğimde akaklarımı uzatıp rahatlıkla çayımı içmek isterdim. Ama yıllardır hayatım böyle.”
