Faizin verdiği zarar derinleşiyor

Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın açıkladığı 2026 yılı ocak ayı nakit gerçekleşmeleri, bütçedeki en büyük yükün faiz ödemeleri olduğunu bir kez daha ortaya koydu. Ocak ayında gelirler güçlü seyrederken, yüksek faiz giderleri nedeniyle Hazine ayı açıkla kapattı. Verilere göre Hazine’nin ocak ayı nakit gelirleri 1 trilyon 365 milyar TL oldu. Aynı dönemde faiz dışı giderler 1 trilyon 157 milyar TL olarak gerçekleşti. Böylece bütçenin temel göstergelerinden biri kabul edilen faiz dışı denge 207 milyar 494 milyon TL fazla verdi. Ancak tablo, faiz ödemeleri eklendiğinde tersine döndü. Ocak ayında yapılan faiz ödemeleri 453 milyar 680 milyon TL’ye ulaştı. Bu tutar, faiz dışı fazlayı aşarak bütçede 246 milyar TL nakit açığı oluşmasına neden oldu. Ekonomistler, bu verilerin bütçe disiplininin faiz hariç alanlarda korunduğunu ancak faiz yükünün kamu maliyesini ciddi biçimde baskıladığını gösterdiğine dikkat çekti. Ocak ayında ayrıca kur farkı gideri 65 milyar 246 milyon TL olarak kayıtlara geçti. Kasa ve banka hesaplarında ise 192 milyar 72 milyon TL’lik artış yaşandı. Faiz harcamalarının büyüklüğü, sosyal harcamalarla yapılan karşılaştırmalarla daha da çarpıcı hale geliyor. Ocak ayına ilişkin merkezi yönetim bütçe giderleri henüz açıklanmasa da Aralık 2025 bütçe giderleri incelendiğinde; Sosyal Güvenlik ve Sosyal Yardım Hizmetleri için 339,2 milyar TL, eğitim hizmetleri için 171,7 milyar TL, sağlık hizmetleri için 131,2 milyar TL harcama yapıldığı görülüyor. Bu üç ana kalemin tamamı, ocak ayında tek başına yapılan faiz ödemesinin altında kaldı. Nakit gerçekleşmeleri, yılın ilk ayında bile faiz ödemelerinin bütçe üzerinde ne denli ağır bir yük oluşturduğunu net biçimde ortaya koydu. Oluşan tabloya ‘Emekli aylıklarının asgari ücret düzeyine getirilmesi için 70 milyar lira yok diyenler 6 buçuk katını sadece bir ayda faize veriyor’ tepkisi yükseldi.

HAZİNE’DE GEÇEN YIL 1.8 TRİLYON LİRALIK AÇIK

2025 yılını kapsayan yıllık bütçe verileri, kamunun faiz yükünün ulaştığı boyutu net biçimde ortaya koydu. Resmî rakamlara göre 2025’te bütçe giderleri 14 trilyon 634,6 milyar TL’ye yükselirken, bütçe gelirleri 12 trilyon 835,5 milyar TL’de kaldı. Yıl genelinde faiz giderleri 2 trilyon 54,4 milyar TL oldu. Bu tutar, bir önceki yıla göre yüzde 61,7 artış anlamına geliyor. Faiz hariç bütçe giderleri ise 12 trilyon 580,2 milyar TL olarak gerçekleşti. Böylece toplam bütçe giderlerinin yaklaşık yüzde 14’ü faize gitti. Ayrıca iktidar, 2026 yılı bütçe planlaması için de faize 700 milyar TL daha fazla kaynak ayırdı. Faiz harcamalarının büyüklüğü, emeklilerle yapılan karşılaştırmada daha çarpıcı hale geldi. Türkiye’de 16,8 milyondan fazla emekli ve hak sahibi bulunuyor. Bu rakamın 12 milyon 172 bini emeklilerden, 4 milyon 352 bini ise vefat eden sigortalıların hak sahiplerinden oluşuyor. 2025 yılında faize ödenen 2 trilyon 54,4 milyar TL, emekliler ve hak sahipleri arasında paylaştırılsaydı, kişi başına yıllık 121 bin 857 TL, aylık ise 10 bin 154 TL artış yapılabilirdi.

CİHAT CEYLAN / KARAR