EİDS sonrası satılık konut ilanı sayısında düşüş bekleniyor

Elektronik İlan Doğrulama Sistemi, Ticaret Bakanlığı tarafından emlak sektöründe tüketici mağduriyetinin engellenmesi ve kayıt dışılığın önüne geçilmesi amacıyla devreye alındı. Kiralık taşınmaz ilanları için 1 Ocak 2025 itibarıyla uygulanan sistem, 15 Şubat'ta ikinci aşamasına geçilerek, satılık taşınmaz ilanları için de zorunlu oldu.

Sistem kapsamında taşınmaz sahibi vatandaş kendisi veya yetki vereceği birinci derecede yakını tarafından mülkünü ilana koyabilecek. Öte yandan, e-Devlet üzerinden kendisine ait mülkü seçerek, satış ilanı verme sürecinde emlak işletmelerini de yetkilendirecek. Bu doğrulama mekanizması sayesinde, yetkisiz kişilerce açılan satış ilanlarının, sahte hesaplar üzerinden yürütülen fiyat manipülasyonlarının ve kayıt dışı aracılık faaliyetlerinin engellenmesi öngörülürken, doğrulama yapılarak yayımlanan ilanlarda "EİDS'den yetki doğrulamasının yapıldığı" yönünde logoya veya ibareye de yer verilecek.

e-Devlet yetkilendirme ekranında, taşınmaz sahibi tarafından emlak işletmelerine verilen yetkinin iptali de yapılabilecek. Taşınmaz sahibi tarafından yapılacak yetkilendirmenin süresi, asgari 3 ay olacak ve bu süre aynı ekrandan uzatılabilecek.

Düzenlemeyle ilan platformlarında yer alan satılık ilanların tamamının, mülkiyet bilgileriyle eşleşmesi ve güvenli ticaret ortamının tesis edilmesi amaçlanıyor.

Satılık konut sayısı 10 günde 10 bin 554 azaldı

Yapay zeka destekli gayrimenkul değerleme ve piyasa analizi alanında faaliyet gösteren Endeksa verilerine göre, Elektronik İlan Doğrulama Sisteminin hayata geçmesinin ardından geçen 10 günlük sürede Türkiye'de faaliyet gösteren tüm platformlarda yer alan satılık konut ilan sayısı 1 milyon 45 bin 933'ten 1 milyon 35 bin 379'a geriledi. Düşüş yüzde 1 olarak gerçekleşti. Böylece satılık konut ilanı sayısı 10 bin 554 azalmış oldu.

Tüm taşınmaz ilanları ise 1 milyon 618 bin 875'ten yüzde 0,4 düşüşle 1 milyon 612 bin 498'e indi.

İlan sayısının 3 ayda 250 bin civarında azalması bekleniyor

Endeksa Genel Müdürü Görkem Öğüt, konuya ilişkin AA muhabirine, doğrulama sisteminin ilk olarak 1 Ocak 2025 kiralık konut ilanlarında başladığını anımsatarak, toplam ilan adetlerindeki düşüşün üçüncü ayda yüzde 20'ye ulaştığını söyledi.

Kiralık ilan sayısındaki düşüşün Haziran 2025 itibarıyla uygulamanın başladığı tarihe göre yüzde 34'e yükseldiğini dile getiren Öğüt, "Adet bazında bakarsak 384 binden 252 bine kadar geriledi. Ocak 2026 itibarıyla uygulamanın başlamasının üzerinden bir yıl geçmesine rağmen kiralık ilan sayısı hala yüzde 13 aşağıda." dedi.

Öğüt, sistemin satılık taşınmaz ilanlarında da uygulanmaya başlanmasının önemine işaret ederek, "Tüketici mağduriyetinin önlenmesi ve kayıt dışılığın önüne geçilmesi amacıyla hayata geçirilen sistem gerçekten çok önemli. Uzun zamandır istenilen ve beklenilen bir uygulamaydı." diye konuştu.

"(İlan sayısındaki düşüşün) 240-250 bin bandında olacağını öngörüyoruz"

Görkem Öğüt, sistemin hayata geçmesinin ardından henüz çok az bir vakit geçtiğini belirterek, şu açıklamalarda bulundu:

"Burada 10 günlük sürede konut ilanlarında 10 bin 554 adet gibi bir gerileme var. Genel taşınmaz ilanlarında ise düşüş 6 binden biraz fazla. Henüz net bir sonuç görmek için çok erken ancak tıpkı kiralıklarda olduğu gibi satılık ilan sayısındaki düşüşün üçüncü ay itibarıyla hızlanacağını ve ortalama yüzde 15 olarak gerçekleşeceğini düşünüyoruz. Şu anda 1,6 milyon satılık taşınmaz ilanı olduğunu düşündüğümüzde bu rakamın 240-250 bin bandında olacağını öngörüyoruz. Sektör, üçüncü aydan itibaren düzene girecektir."

"Sektör şeffaflaşacak ve spekülatif fiyat artışları önlenecek"

Tüm Girişimci Emlak Müşavirleri Derneği (TÜGEM) Genel Başkanı Hakan Akdoğan da uzun yıllardır dile getirdikleri sahte ve yanıltıcı ilan konusunda önemli adım atıldığını belirterek, artık emlak ofisi ile çalışan vatandaş yetki vermeden ilan girişinin yapılamadığını söyledi.

Kayıt dışını engellemek ve tüketici mağduriyetlerinin önüne geçmek için çok önemli bir sistemin devreye alındığını dile getiren Akdoğan, "Artık işini doğru yapan ile doğru yapmayan ayrışacak. Sahte ilanların önüne geçilecek. Tüketiciler doğru muhatabın kim olduğunu bilecek. Bir konutu birden fazla ilanda görebiliyorduk. Artık böyle bir şey olmayacak. Sektör şeffaflaşacak ve spekülatif fiyat artışları önlenecek." şeklinde konuştu.

"Özellikle kapora dolandırıcılığı gibi suistimallerin önüne geçilecek"

İstanbul Emlakçılar Odası Başkanı Nizameddin Aşa ise uzun zamandır ilan portallarına disiplin ve denetim gelmesine yönelik çağrıda bulunduklarını anımsatarak, "Yıllardır 'önüne gelen kafasına göre ilan vermesin' diyorduk. Bu sistem sayesinde büyük anlamda önlenecek." dedi.

Özellikle mal sahibi adına verilen ilanlarda ciddi dolandırıcılık ve manipülasyon yapıldığını anlatan Aşa, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Artık tüketici muhatabını biliyor. Ya sadece malik ya da onun yetkilendirdiği emlakçı ya da birinci dereceden yakını taşınmaz için ilan verebiliyor. Bu sayede dolandırıcılıklar önlenecek. Özellikle son yıllarda cazip fiyatlı ilanlarla ciddi kapora dolandırıcılığı yapılıyordu. Bir saatte aynı ilan üzerinden 40 kişinin dolandırıldığını biliyorum. Tüm bu suistimallerin önüne geçilecek. İlan sayılarındaki düşüş yüzde 20'ye kadar çıkabilir."

"Piyasa verilerinin daha doğru bir şekilde yansıması sağlanacak"

Gayrimenkul iktisatçısı Ahmet Büyükduman ise EİDS ile piyasa verilerinin daha doğru bir şekilde yansımasının sağlanacağını belirterek, bu sayede daha şeffaf ve etkin bir piyasa oluşacağını söyledi.

Sistemle birlikte ilan sayılarında yaşanacak düşüşe işaret eden Büyükduman, ilan sayılarında yüzde 15 civarında düşüş beklediğini bildirdi.