Dünyada eşi yok! Çalıştıkça ve prim yatırdıkça emekli maaşları eriyor
Türkiye’de milyonlarca çalışanı yakından ilgilendiren emeklilik sistemindeki dengesizlik, prim ödedikçe bağlanan maaşın düşmesine neden olan bir paradoksa dönüştü.
Sosyal güvenlik sistemindeki katsayı hesaplamaları ve güncelleme oranları, Emekli hayali kuran vatandaşın hesaplarını altüst etti. Yıllarca daha fazla prim yatırarak daha yüksek maaş alacağını düşünen sigortalılar, mevcut sistemin azizliğine uğruyor. Özellikle asgari ücret ve buna yakın seviyelerde prim ödeyenlerin çalışma süresi uzadıkça, gelecekte alacakları emekli aylığından her ay belirli miktarda kayıp yaşanıyor.
PRİM ARTTIKÇA AYLIK BAĞLAMA ORANI DÜŞÜYOR
Sistemdeki en büyük tıkanıklık, 2000 ve 2008 yıllarında yapılan köklü değişikliklerden kaynaklanıyor. Üç ayrı dönem üzerinden hesaplanan emekli maaşlarında, son dönemin katsayıları çalışan aleyhine işliyor. Uzmanlar, yüksek prim ödemeyen vatandaşın sistemde kaldığı her gün emekli aylığının eridiğine dikkat çekiyor. Mevcut veriler ışığında, tavandan prim yatırmayan bir sigortalı için daha fazla çalışmak, refah içinde bir emeklilik yerine daha düşük bir maaş anlamına geliyor.
Emeklilik dilekçesini verme tarihi bile alınacak maaşı doğrudan etkiliyor. 2024 ve 2025 yılları arasındaki güncelleme katsayısı farkı nedeniyle binlerce kişi istifa ya da emeklilik arasında kararsız kalmış durumda. Sosyal güvenlik müşavirleri tarafından yapılan uyarılarda, "Dünyada benzeri olmayan bu sistemde, kayıtlı istihdamda kalmak ödüllendirilmesi gerekirken cezalandırılıyor" tespiti dikkat çekiyor. Milyonlarca emekli adayı, ödediği primin karşılığını almak yerine, her geçen ay bağlanan maaşının kağıt üzerinde eksilmesini izliyor.
BAKANLIKTAN ÇÖZÜM BEKLENEN DOSYA MASADA
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın gündeminde olan yeni düzenleme hazırlığında, bu adaletsizliğin giderilmesi en kritik başlık olarak yer alıyor. Alt sınır aylığı ile gerçek bağlanan aylık arasındaki makasın açılması, hazine desteğiyle maaşların tamamlanması ise sürdürülebilirlik tartışmalarını beraberinde getiriyor. Sistemsizliğin getirdiği bu tablo karşısında, düşük emekli aylığı alan vatandaşın geçim derdi her geçen gün katlanırken, yeni emekli olacaklar için de tablo pek parlak görünmüyor.
Milli Gazete
