Döviz alım-satımı yapan bireysel yatırımcıların beyanname verme zamanı

Yüksek miktarda döviz alım-satımı yapıp kazanç elde eden bireysel yatırımcıların beyanname verme zamanı geldi. Şirketlerin yaptığı gibi, bireysel olarak yıl boyunca döviz alım-satımı yapıp kazanç elde edenlerin de bu ay sonuna kadar beyanname ile kazançlarını Gelir İdaresi Başkanlığı’nı bildirmeleri gerekiyor. Yeni Şafak'ın, “bireysellerin yüksek miktarlı döviz alım-satımından elde ettikleri kazancın vergilendirilmesi” konusundaki haberleri üzerine 20 Eylül 2025’te açıklama yapan Hazine ve Maliye Bakanlığı, bireysel döviz işlemlerinin vergi dışı bırakılmadığını kamuoyuna duyurmuştu.

TİCARİ KAZANÇLAR VERGİYE TABİDİR

Ticari bir organizasyon içinde ve devamlılık arz edecek şekilde gerçekleştirilen veya sermaye tahsis ederek yapılan yabancı para alım-satım işlemlerinden sağlanan gelirlerin "ticari kazanç" olarak vergiye tabi olduğu kabul ediliyor. Yıllık beyanname dönemi tamamlanmak üzereyken Hazine ve Maliye Bakanlığı bu konuda denetim ve tarama çalışması başlattı. Yüksek miktarda döviz alım-satımı yaparak işi ticarete dökenlere yönelik sistematik, elektronik ve hatta yapay zekâ sistemleriyle takip yapılacak.

SPEKÜLATÖR TAKİBİ SIKILAŞTIRILSIN

Gelir İdaresi Başkanlığı, son aylarda teknolojik takip sistemiyle birçok kesime yönelik incelemelerini artırırken, benzer bir çalışma döviz spekülatörlerinin kazançlarının takibi ve tespiti için de yapılabilir. Maliye Bakanlığı, son olarak geçtiğimiz hafta; yüksek gelir elde ettiği ve yüksek harcama yaptığı halde daha düşük kazanç beyanında bulunan 16 bin 300 kişiyi tespit edip izaha davet etmişti. Geçen sene mart ayında Vergi Denetim Kurulu'nca mektup gönderilerek, görüşmeye davet edilen mükellef sayısı 10 bin kişiyken bu sayı 2026 yılı itibarıyla 16 bin 300 kişiye çıkmış durumda. Döviz spekülatörleri ve yüksek miktarda al-sat yaparak piyasa istikrarını bozan bireyler de benzer bir yöntemle takip edilebilir.

ANAYASA VE GELİR VERGİSİ KANUNU "VERGİ AL" DİYOR

Gelir Vergisi Kanunu’nun 75. maddesi (menkul sermaye iradı), 80. maddesi (değer artışı kazançları) ve 82. maddesi (arızi kazançlar) dövizden elde edilen kazançları da kapsıyor. Yani bireyler döviz alım-satımından, kur farkından veya faizinden gelir elde ettiklerinde vergilendirilmesi gerekiyor. Anayasa’nın 73. maddesi de “Herkes mali gücüne göre vergi öder” diyerek bu yükümlülüğü pekiştiriyor. Ancak uygulamada bu açık hükümler görmezden geliniyor. Şirketlerden döviz kazançları için yüzde 25 vergi alınırken, bireysellerin döviz kazançları vergisiz bırakılıyor. Bu durum yalnızca bir “İdari hata” değil, bir "Adalet ihlali" olarak da dikkat çekiyor.
Yüksek gelir bekleniyor

Hazine ve Maliye Bakanlığı; bireysellerin 2025 yılı kazançları üzerinden vermesi gereken beyannamelerden önemli bir vergi geliri bekliyor. Bireysellerin yüksek miktarda döviz alım-satımından elde ettikleri kazanç gelir vergisine tabi olduğuna göre; 2023 ve 2024 yıllarında bu kesimden ne kadar vergi alındığı merak ediliyor. Buna karşın döviz alıp-satarak yüksek gelir elde eden spekülatörlerin çok büyük bir bölümü, “ticari kazanç vergisi” ödemedikleri için piyasayla oynamaya devam edebiliyor. Eleştiri konusu olan vergisiz dolar düzeni, ekonomi yönetiminin faizi ve enflasyonu aşağı çekmesini zorlaştırdığı gibi, adaletle bağdaşmayacak bir şekilde parasına para katmaya devam ediyor.