Bütçenin kara deliği de 'müşavirlik gideri'

Çok sayıda kamu projesi, “Müteahhitlere rant aktarma aracına dönüştürüldüğü” gerekçesiyle tepki çekti. Dev kamu ihalelerinin büyük bölümünün iktidara yakın şirketlere verilmesi, tartışmaları alevlendirdi.

Türkiye’de 2002-2026 döneminde havaalanlarından köprülere, otoyollarından hastanelere kadar çok sayıda büyük projenin altından iktidara yakın müteahhitler çıktı.

Sayıştay da bazı kamu projelerine yönelik, “Devletin kendi imkânları ile yapılabilir durumdayken dışarıdan hizmet satın alındı” tespitinde bulundu. Merkezi bütçeden yapılan harcamaların detayları da Sayıştay’ın denetim raporlarına, “Rantın ve kayırmanın belgesi” olarak yansıyan denetim bulgularına ayna tuttu.

TAM GAZ HARCAMA

AK Parti iktidarında müşavir firma ve kişilere hemen her yıl fahiş ödemeler yapıldı. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın merkezi bütçe giderlerine yönelik verileri, kamunun müşavir firma ve kişilere yaptığı ödemelerin, 2026 yılında da hız kesmeden devam ettiğini ortaya koydu.

Resmi verilere göre, 2026 yılının ocak-temmuz döneminde bütçenin, “Müşavir Firma ve Kişilere Ödemeler” kaleminde toplam 4 milyar 908 milyon 357 bin gidere imza atıldı. Kamu projeleri kapsamında özel sektöre ödenen ve kamuoyunda, “Bütçenin kara deliği” olarak tanımlanan kalemden yapılan ödemelerin detayları da paylaşıldı.

ÖZELE KAYNAK TRANSFERİ

Merkezi bütçeden yapılan harcamaların detaylarına göre, toplam 4,9 milyar TL’lik müşavir firma ve kişilere ödemeler harcamasının 2,9 milyar TL’si, “Müşavirlik Giderleri” başlığında sınıflandırıldı. Müşavir firma ve kişilere yapılan 4,9 milyar TL’lik ödemenin 1,2 milyar TL’si ise proje giderlerinden oluştu. Devlet, kamu projelerinin kontrolü için ise özel sektöre Ocak-Temmuz 2026 döneminde 78,3 milyon TL aktardı.

KESTİRMEDEN 180,6 MİLYAR TL

Müşavir firma ve kişilere yedi ayda yapılan 4,9 milyar TL’lik ödemenin yanı sıra kamunun, “Müteahhitlik gideri” de dudak uçuklatıyor. Muhalefetin, “Kaynak transferinin kestirme yolu” olarak nitelendirdiği kamu projeleri kapsamında müteahhitlere Ocak-Temmuz 2026 döneminde aktarılan toplam kaynak, 180,6 milyar TL ile ifade ediliyor.

Mustafa BİLDİRCİN / BİRGÜN