Bütçede ‘aslan’ payıını alan faiz ödemeleri daha da büyüdü

İktidarın tercihleri, bütçeyi faiz ödemelerine endeksledi. Uygulanan ekonomi politikaları bütçede faizin payını büyüttü. Son dönemde artan faiz harcamaları yılın ilk ayında da değişmedi. Faize ayrılan kaynak, kamunun sosyal ve kamusal hizmet harcamalarının önüne geçti.

Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın açıkladığı verilere göre, ocak ayında merkezi yönetim bütçe giderleri 1 trilyon 635,8 milyar TL, bütçe gelirleri 1 trilyon 421,2 milyar TL oldu. Yılın ilk ayında bütçe açığı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 54,1 oranında artarak 214,5 milyar lira oldu.

2025 yılının Ocak ayında 163 milyar 18,4 milyon lira olan faiz harcaması bu yıl 456 milyar 416,2 milyon liraya çıkarak yüzde 180 artış gösterdi. Geçen yıl Ocak ayında 100 liralık harcamanın 15 lirasını faiz harcamaları oluştururken bu yıl 100 liralık harcamada faiz gideri 28 liraya çıktı.

Ekonomik sınıflandırmaya göre bütçe giderleri içerisinde faiz harcaması yine birçok harcamanın önüne geçti. Ocak ayında sağlık hizmetleri için yapılan 145,1 milyar TL, eğitim hizmetleri için 218,9 milyar liralık harcama, sosyal güvenlik ve sosyal yardımlaşmaya 284,7 milyar liralık harcama, faiz harcamasının gerisinde kaldı.

VERGİNİN %66,7’Sİ DOLAYLI

Ocak ayında vergi gelirleri yıl başında yapılan düzenlemelerin de etkisiyle geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 49 artışla 1,2 trilyon TL’ye ulaştı. 2026 Ocak döneminde KDV ve ÖTV’nin toplam vergi gelirleri içindeki payı yüzde 51,23 oldu. Vergi gelirlerinde dolaylı vergilerin payı yüzde 66,7 ve dolaysız vergilerin payı ise yüzde 33,3 olarak kaydedildi.

Vergi türleri itibarıyla Ocak’ta geçen yılın aynı ayına göre, Gelir Vergisi yüzde 71,4, Kurumlar Vergisi yüzde 71,5, dahilde alınan KDV yüzde 80,6, ÖTV yüzde 27,4, banka ve sigorta muameleleri vergisi yüzde 36,9, ithalde alınan KDV yüzde 18,5, damga vergisi yüzde 50,2, harçlar yüzde 20,7, diğer vergiler tahsilatı yüzde 22,9 artış gösterdi.

Ocak ayında faizler, paylar ve cezalar kalemi yüzde 58,2 ile enflasyonun üzerindeki artışını sürdürerek 104,9 milyar TL oldu.

İSRAFTA TASARRUF YOK

Ocak ayında da kamunun israf harcaması olarak görülen harcama kalemlerinde de alışkanlık değişmedi. Kamuda lüks araç ve uçak tutkusu 2026’da da devam etti. Devletin kira giderleri Ocak ayında 1 milyar 740,3 milyon lira oldu. Bunun 324,5 milyon lirası taşıt kiralarına, 168,9 milyon lirası uçak, helikopter ve hava araçlarına gitti. Taşınmazların satışı ile kiracı konumu gelen kamunun, hizmet binası kiralarına Ocak ayında 300 milyon liralık kaynak aktarıldı.

Cumhurbaşkanının harcama yetkisinde olan ve örtülü ödenek olarak da bilinen gizli hizmet giderleri kaleminden sadece Ocak ayında 1 milyar 339,9 milyon liralık harcama yapıldı.

Kamunun konuk ağırlama, toplantı ve organizasyon harcamaları için kullandığı ‘Temsil ve Tanıtım’ kaleminde 24 milyon 790 bin liralık harcamaya imza atıldı.

VERGİ, ÜCRETLİLERİN SIRTINA BİNDİ

Vergi yükü, ağırlıklı olarak ücretlilerin sırtına bindirilirken, doğrudan vergiler yerine dolaylı ve stopaj yoluyla alınan vergilerin payı da arttı. Yıllık yüzde 71,4 yükselerek 338,3 milyar TL’ye ulaşan gelir vergisinin 335,7 milyar lirasını ücretlilerden alınan vergi oluşturdu. Ücretlilerden sağlanan gelir vergisi geliri geçen yılın Ocak ayına göre yüzde 71,8 arttı. Toplam vergi gelirleri içerisinde stopaj yoluyla alınan gelir vergisinin payı ise Ocak’ta yüzde 28,4 oldu. Vergi gelirlerindeki en yüksek payı stopaj yoluyla alınan gelir vergisi oluşturdu.

Havva Gümüşkaya / Birgün