Ayıplı malda e-ticaret platformlarına da dava yolu açılıyor
Anayasa Mahkemesi, internet üzerinden yapılan alışverişlerde tüketiciyi yakından ilgilendiren emsal nitelikte bir karara imza attı. Yüksek Mahkeme, ayıplı mal nedeniyle uğranılan zararlar konusunda e-ticaret platformlarının sorumluluğunu sınırlayan düzenlemenin bir bölümünü iptal etti. Kararla birlikte tüketicilerin bazı durumlarda aracı hizmet sağlayıcılara karşı da doğrudan başvuru yapabilmesinin önü açıldı.
Türkiye’de e-ticaret hacmi her geçen yıl büyürken, internet alışverişlerinde yaşanan mağduriyetler de yargının gündemindeki yerini koruyor. Anayasa Mahkemesi, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi’nin itiraz başvurusu üzerine verdiği kararla tüketici lehine önemli bir düzenlemeye kapı araladı.
AYM’DEN TÜKETİCİ LEHİNE EMSAL KARAR
Yüksek Mahkeme, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 48. maddesinin 6. fıkrasının (d) bendinde yer alan “…ile 11 inci” ibaresini Anayasa’ya aykırı bularak iptal etti.
Başvuru, ayıplı mal nedeniyle uğranılan manevi zararın tazmini istemiyle açılan bir davanın istinaf incelemesi sırasında gündeme geldi. Mahkeme, mevcut düzenlemenin tüketicilerin aracı hizmet sağlayıcılara karşı doğrudan dava açmasını fiilen engellediğini değerlendirdi.
E-TİCARET PLATFORMLARININ ROLÜNE DİKKAT ÇEKİLDİ
Kararda, elektronik ticaret sektörünün küresel ticaretteki payının sürekli arttığına vurgu yapıldı. Anayasa Mahkemesi, tüketici işlemlerinin önemli bölümünün artık dijital platformlar üzerinden gerçekleştirildiğini belirterek, bu alandaki koruma mekanizmalarının güçlendirilmesinin zorunlu olduğuna dikkat çekti.
Yüksek Mahkeme, aracı hizmet sağlayıcıların bazı işlemlerde aktif ticari rol üstlenmelerine rağmen hiçbir şekilde sorumlu tutulmamasının tüketicilerin zararlarının karşılanamamasına yol açabileceğini ifade etti. Özellikle satıcıya ulaşılamayan durumlarda tüketicinin tamamen korumasız kalabileceği vurgulandı.
“MÜLKİYET HAKKI VE TÜKETİCİNİN KORUNMASI” VURGUSU
AYM kararında, söz konusu düzenlemenin tüketicilere aşırı külfet yüklediği ve aracı hizmet sağlayıcılarla tüketiciler arasındaki menfaat dengesini tüketici aleyhine bozduğu belirtildi.
Mahkeme, devletin tüketiciyi koruma ve mülkiyet hakkını güvence altına alma yönündeki pozitif yükümlülükleriyle bağdaşmayan bir durum ortaya çıktığını değerlendirerek düzenlemeyi Anayasa’nın 5, 35 ve 172. maddelerine aykırı buldu.
9 AY SONRA YÜRÜRLÜĞE GİRECEK
Anayasa Mahkemesi, iptal kararının doğuracağı hukuki boşluğun kamu yararını etkileyebileceğini belirterek kararın hemen yürürlüğe girmemesine hükmetti.
Buna göre iptal kararı, Resmî Gazete’de yayımlanmasının ardından 9 ay sonra yürürlüğe girecek. Bu süre içinde yeni bir yasal düzenleme yapılması bekleniyor.
HUKUKÇULAR NE DİYOR?
Daha önce Yargıtay’ın bazı kararlarında, e-ticaret platformlarının üçüncü taraf satıcıların sattığı ayıplı ürünlerden doğrudan sorumlu tutulamayacağı yönünde değerlendirmeler yapılmıştı. Ancak AYM’nin son kararıyla birlikte tüketicinin korunmasına ilişkin yaklaşımın daha da genişletilebileceği yorumları yapılıyor.
