Asgari ücrette Avrupa ile Türkiye arasındaki makas açıldı

İktisatçı İnan Mutlu, Avrupa İstatistik Ofisi’nin 1 Ocak ve 1 Temmuz 2026 tarihlerinde geçerli olan brüt Asgari ücret verilerini karşılaştırdı. Mutlu’nun hazırladığı grafik, Avrupa ülkelerinin büyük bölümünde yılın ilk altı ayında asgari ücretin Euro cinsinden yükseldiğini, Türkiye’de ise tersine bir seyir izlendiğini ortaya koydu.

Eurostat, ulusal asgari ücret verilerini yılda iki kez, 1 Ocak ve 1 Temmuz tarihleri itibarıyla yayımlıyor. Veriler brüt ücretleri gösterirken, Euro kullanmayan ülkelerin ücretleri bir önceki ayın sonundaki döviz kuru üzerinden Euro'ya çevriliyor. Bu nedenle tablodaki değişim hem ücret artışlarını hem de ulusal para birimlerindeki hareketleri yansıtıyor.

Türkiye Avrupa'da asgari ücreti en fazla eriyen ülke oldu

Eurostat verilerini analiz eden Mutlu'nun hesaplamalarına göre, Türkiye'de brüt asgari ücretin Euro cinsinden değeri 1 Ocak ile 1 Temmuz 2026 arasında 33 Euro geriledi. Bu düşüşle Türkiye, incelenen ülkeler arasında asgari ücreti Euro bazında en fazla değer kaybeden ülke oldu.

Aynı dönemde Polonya'da 20 euro, Moldova'da 6 Euro ve Ukrayna'da 4 Euro'luk gerileme yaşanırken, bazı Avrupa ülkelerinde ise artış görüldü. Belçika'da brüt asgari ücretin Euro karşılığı yaklaşık 122 Euro yükselirken, Lüksemburg'da 68 Euro, Macaristan'da 67 Euro, Estonya'da 60 Euro ve Yunanistan'da 46 Euro artış kaydedildi.

Verileri değerlendiren Mutlu, temmuz ayında ara zam yapılmamasının etkisine dikkat çekerek, Türkiye'nin Avrupa'da Euro bazında asgari ücreti en fazla eriyen ülke konumuna geldiğini belirtti. Mutlu, yılbaşından bu yana 33 euroluk kayıp yaşandığını, savaşın sürdüğü Ukrayna'da ise aynı dönemde kaybın yalnızca 4 Euro seviyesinde kaldığını ifade etti.

Ara zam gelmeyince asgari ücretin Euro değeri geriledi

Türkiye’de 2026 yılı için brüt asgari ücret 33 bin 30 lira, net asgari ücret ise 28 bin 75 lira 50 kuruş olarak belirlendi. Ücretin 1 Ocak-31 Aralık 2026 döneminde geçerli olacağı açıklandı ve temmuz ayında ara zam yapılmadı.

TL cinsinden ücret değişmezken döviz kurunun yükselmesi, asgari ücretin Euro karşılığının düşmesine yol açtı. Dolayısıyla grafikte görülen 33 Euro'luk kayıp, nominal ücretin azaltılmasından değil, ücretin sabit kalması ve TL’nin euro karşısındaki değer kaybından kaynaklandı.

Asgari ücrette çarpıcı değişim

Mutlu’nun Eurostat verileriyle hazırladığı tarihsel karşılaştırmada Türkiye’nin sıralamadaki sert gerilemesi de dikkat çekti. Grafiğe göre Ocak 2001’de Türkiye’de brüt asgari ücret 224 Euro seviyesindeydi. Türkiye bu tutarla karşılaştırmaya dahil edilen Polonya, Macaristan, Çekya, Litvanya, Estonya, Slovakya, Letonya, Romanya, Bulgaristan ve Sırbistan’ın önünde bulunuyordu.

Temmuz 2026’ya gelindiğinde ise Türkiye’de brüt asgari ücretin euro karşılığı 621 euro olarak hesaplandı. Türkiye, 620 Euro'luk Bulgaristan’ın yalnızca 1 Euro üzerinde kalarak grafikteki ülkeler arasında sondan ikinci sıraya geriledi.

Aynı dönemde brüt asgari ücret Kuzey Makedonya'da 624 euro, Karadağ'da 670 Euro, Sırbistan'da 743 Euro, Letonya'da 780 Euro, Romanya'da 825 Euro, Macaristan'da 906 Euro, Hırvatistan'da 1.050 Euro, Polonya'da 1.119 Euro ve Litvanya'da 1.153 Euro olarak hesaplandı. Eurostat'ın Temmuz 2026 verilerine göre ise Türkiye, karşılaştırmaya dahil edilen AB ve aday ülkeler arasında en düşük asgari ücret grubunda yer aldı. AB'de en düşük brüt asgari ücret ise 620 Euro ile Bulgaristan'da kaydedildi.

Türkiye'de çalışanların yüzde 42'si asgari ücretli

Türkiye’de çalışanların yüzde 42’sinin asgari ücret aldığını belirten Mutlu, tablonun çok geniş bir çalışan kesimini doğrudan ilgilendirdiğini vurguladı.

Ekonomist İnan Mutlu, Türkiye'nin asgari ücrette yıllar içinde yaşadığı gerilemeye dikkat çekti. Mutlu, "AK Parti öncesinde asgari ücrette listedeki tüm ülkelerin üzerindeydik. Bugün ise listenin en alt sıralarındayız. Türkiye'de çalışanların yaklaşık yüzde 42'si asgari ücretle çalışıyor. Bu tabloyla çalışanlar açısından birçok Balkan ülkesinin de gerisine düştük" ifadelerini kullandı.

Balkan ülkeleri Türkiye'yi geride bıraktı

Grafiğe göre Türkiye teknik olarak listenin son sırasında yer almıyor. Brüt asgari ücretin Euro karşılığında Bulgaristan'ın 1 Euro üzerinde bulunması nedeniyle ikinci sondaki ülke konumunda. Buna karşın Kuzey Makedonya, Karadağ, Sırbistan, Romanya ve Hırvatistan gibi birçok Balkan ülkesi Türkiye'nin önünde yer alıyor.

Öte yandan, asgari ücretle çalışanların oranı kullanılan hesaplama yöntemine göre farklılık gösterebiliyor. DİSK-AR'ın 2026 araştırmasına göre, asgari ücret ve altında gelir elde edenlerin toplam ücretliler içindeki payı yüzde 46,7 olarak hesaplandı. Asgari ücretin en fazla yüzde 5 üzerinde ücret alanların da dahil edildiği "asgari ücret komşuluğu" grubunda ise bu oran yüzde 49,6'ya ulaşıyor. 

Ekonomim