900 bin kişi şüpheli işlem havuzunda

TBMM Finansal Okuryazarlığın Yaygınlaştırılması ve Düzeyinin Artırılması Alt Komisyonu'nda yapılan toplantı, finansal sistemdeki riskleri ve toplumsal etkilerini gözler önüne serdi. Komisyon Başkanı Sunay Karamık'ın başkanlığında gerçekleştirilen toplantıda, Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) ve Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) yetkilileri kapsamlı sunumlar yaptı.

559 KURULUŞTAN GELDİ

MASAK Yükümlülük Denetimi Dairesi Başkanı Hasan Avcı, yalnızca 2025 yılı içinde 464 binden fazla şüpheli işlem bildirimi alındığını açıkladı. Bu bildirimlerin 559 farklı yükümlü kuruluş tarafından iletildiğini belirten Avcı, toplamda 900 binden fazla kişinin bu kapsamda incelendiğini ifade etti.

3,6 MİLYAR CEZA KESİLDİ

Denetim faaliyetlerine ilişkin verileri de paylaşan Avcı, 2025 yılında 793 kurum ve kuruluşun denetlendiğini, 247 kuruluşa idari para cezası uygulandığını belirtti. Toplam cezanın 3,6 milyar lirayı aştığını kaydeden Avcı, mal varlığı dondurma kararlarına aykırı hareket edenlere yönelik adli süreçlerin de işletildiğini söyledi. Bu kapsamda yalnızca denetim kaynaklı olarak 23 kişi hakkında suç duyurusunda bulunulduğu bildirildi.

YASA DIŞI BAHİSTE 192 BİN KİŞİLİK DOSYA

Toplantının en dikkat çekici başlıklarından biri yasa dışı bahisle mücadele oldu. Avcı, bu kapsamda 502 analiz dosyasının tamamlandığını ve bu dosyaların organize yapıları içerdiğini belirtti. Toplamda 192 bin kişi hakkında çalışma yürütüldüğünü ifade eden Avcı, hazırlanan analizlerin savcılıklar ve kolluk birimleriyle paylaşıldığını, kurumlar arası koordinasyonun mücadelede kritik rol oynadığını vurguladı.

BİLGİYİ DAVRANIŞA DÖNÜŞTÜREMİYORUZ

SPK Başkan Danışmanı Buket Salkım, Türkiye'nin finansal okuryazarlık seviyesine ilişkin verileri paylaşarak önemli bir yapısal soruna dikkat çekti. OECD’nin 2016 araştırmasına göre Türkiye'nin finansal okuryazarlık puanı 21 üzerinden 12,5, OECD ortalaması ise 13,7 olarak ölçüldü. Salkım, bu veriyi şöyle yorumladı: "Bilgimiz var ama bunu doğru karar ve davranışa dönüştürmekte zorlanıyoruz. Her 10 kişiden 7’si dijital finansı bilmiyor."

Paravan hesaplar tehdidi

Toplantıda en kritik başlıklardan biri de 'paravan hesaplar' oldu. SPK yetkilileri, bu hesapların, yasa dışı bahis, dolandırıcılık, kaçakçılık gibi suçların temel altyapısını oluşturduğunu belirtti. Özellikle hedef kitlenin, üniversite öğrencileri ev kadınları olduğuna dikkat çekildi. Yetkililer, gençler arasında yaygın bir yanlış algıya da işaret ederek, 'Masum olduğumu ispat ederim' düşüncesinin çok yaygın olduğunu oysa bu süreçte kaybedilen zaman çok büyük uyarısında bulundu. Ayrıca 'deepfake' yöntemleriyle yapılan dolandırıcılıkların özellikle finans teknolojileri alanında hızla arttığına dikkat çekildi.

Uğur DUYAN