2027 bütçesinden müteahhitlerine 296,8 milyar TL aktarılacak

AK Parti hükümetleri döneminde Yap-İşlet Devret (YİD) ve Kamu Özel İşbirliği (KÖİ) modeli, büyük kamu projelerinde sık başvurulan yöntemler halini aldı.

Havaalanları, hastaneler ve köprülerin de yer aldığı projelerin inşasında YİD ve KÖİ modeline başvurulması adeta olağan hale getirildi. Çok sayıda büyük kamu projesi, kamunun öz kaynakları ve sermayesi yerine YİD modeliyle özel sektöre inşa ettirildi. Mega projeler, “İktidara yakın müteahhitlere” verildiği eleştirileri itibarıyla da tartışmalara yol açtı.

Havalimanları, hastaneler, yollar ve köprüler için plansızca verilen yolcu, geçiş ve hasta garantileri, kamunun bütçesinde büyük gedik oluşturdu. Masa başında ölçüsüzce verilen garantilerin ödemeleri, önlenemeyen enflasyon artışı ve döviz kurundaki tırmanış, yalnızca yurttaşın değil Hazine’nin yükünü de taşınamaz noktaya getirdi.

GELECEĞE İPOTEK BÜTÇESİ

Yıl henüz tamamlanmadan 2026 yılı bütçesinden yüz milyarlarca lira yutan garanti ödemeleri için 2027 yılı bütçesinden ayrılan toplam tutar da hesaplandı. Bütçeden müteahhitlere aktarılacak tutarın büyüklüğü, “Yurttaşın geleceğine ipotek konuluyor” eleştirilerinin haklılığını gözler önüne serdi.

Sağlık Bakanlığı ve Karayolları Genel Müdürlüğü ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın 2027 yılı bütçelerinden garanti ödemeleri için toplam, 296 milyar 804 milyon 148 bin TL ayrıldı. En fazla ödeme yapması öngörülen kurumun, Karayolları Genel Müdürlüğü olduğu görüldü.

MÜTEAHHİDE YÜZ MİLYARLAR

Bütçe verilerine göre, Karayolları Genel Müdürlüğü’ne, “Ulaştırma projelerine ilişkin trafik ve katkı ödemeleri” kapsamında 2027 yılı için 134 milyar 144 milyon 131 bin TL ödenek verildi. Cumhurbaşkanı ve AKP Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın, “Cebimizden beş kuruş çıkmayacak” dediği şehir hastanelerinin kullanım bedeli olarak Sağlık Bakanlığı bütçesine 82 milyar 273 milyon 478 bin TL yerleştirildi. Şehir hastanesi müteahhitlerine, “Hizmet alımı” kapsamında sağlık bütçesinden ödenecek tutar ise 78 milyar 386 milyon 539 bin TL olarak öngörüldü. Şehir hastaneleri müteahhitleri için 2027 yılı Sağlık Bakanlığı bütçesine toplam 160 milyar 660 milyon 17 bin TL eklendi.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı bütçesindeki garanti kalemi ödeneği ise 2 milyar TL olarak kayıtlara geçti.

BÜTÇEDE KARADELİK

2027 yılı bütçesinden 218,4 milyar TL kaynak ayrılan şehir hastaneleri ile karayolları ve tüneller, 2026 yılında da bütçeyi yutmaya devam ediyor. Şehir hastaneleri için Ocak-Eylül 2026 döneminde yapılan ödeme, 108 milyar 95 milyon TL ile ifade edilirken Karayolları Genel Müdürlüğü bütçesinden 2026 yılının ilk yarısında müteahhitlere, 49,6 milyar TL ödendiği görülüyor.

Mustafa Bildircin / BİRGÜN