2025’te ücretler üzerindeki vergi yükü yüzde 40,3’e çıktı

OECD Ücretlerin Vergilendirilmesi 2026 Raporu’nu yayımladı. Raporda 38 OECD ülkesinde ücretlilerin 2025 ve önceki yıllara ilişkin vergi yükleri analiz edilirken çalışanın işverene maliyeti ile eline geçen net gelir arasındaki farkı gösteren vergi takozu başta olmak üzere çeşitli istatistiklere yer verildi.

Rapora göre ortalama ücret kazanan bekar bir çalışan için vergi yükü 2025 yılında bir önceki yıla göre 24 ülkede arttı, 11 ülkede azaldı, üç ülkede ise aynı kaldı. OECD genelinde ortalama olarak, bekar ve çocuksuz bir çalışan için vergi takozu 2025 yılında 0,15 puan artarak yüzde 35,1'e yükseldi.

Türkiye ise tek bir çalışan için yüzde 40,3'lük bir vergi yüküyle OECD ortalamasının üzerinde kaldı. Önceki yıl ücretler üzerindeki vergi yükü sıralamasında yüzde 39 ile 19’uncu sırada yer alırken 2025'te 14’üncü sıraya yükseldi.

Sıralamaya bakıldığında Türkiye’nin yüksek gelirli ülkelerin ardından gelmesi dikkati çekti. En yüksek vergi yükünün olduğu ülkeler sıralamasında Belçika, Almanya, Fransa, Avusturya, İtalya, Slovenya, Slovakya, Estonya, Finlandiya, İspanya, Çekya, Macaristan ve İsveç’in ardından Türkiye geliyor. 2024’ten 2025’e geçerken Türkiye’de vergi takozu 0,76 puan arttı.

OECD raporuna göre 2022'de asgari ücrete uygulanan gelir ve damga vergisi muafiyeti başlangıçta vergi yükünü düşürmüş olsa da son yıllarda bu kazanımlar erozyona uğradı. Türkiye 2024 ve 2023’te 19’uncu, 2022’de 18’inci, 2020 ve 2021’de ise 15’inci sıradaydı.

ÜCRETTEKİ VERGİ VE PRİM YÜKÜ

Prof. Dr. Murat Batı’ya göre vergi takozu oranının azalmasının nedenlerinin başında asgari ücrete kadar gelir ve damga vergisi istisnası uygulamasının 1 Ocak 2022’den itibaren uygulanmaya başlanması geliyor. Ancak bu düzenleme zamanla erozyona uğradı. Vergi yükünün tekrar artması ise gelir vergisi dilimlerinin enflasyon oranında güncellenmemesinden kaynaklanıyor.

Öte yandan rapora göre Türkiye, 2025 yılında iki çocuklu ortalama ücretle çalışan için yüzde 40,3 ile OECD ülkeleri arasında en yüksek vergi takozuna sahip ülke oldu. Bu oran, yüzde 26,2 olan OECD ortalamasıyla karşılaştırıldığında oldukça yüksek görüldü.

Raporda çocuklara yönelik yardım ve vergi düzenlemelerinin, genellikle çocuklu çalışanlar için vergi takozunu ortalama bekâr çalışana kıyasla düşürdüğü, OECD genelinde iki çocuklu ortalama evli bir çalışan için vergi takozunda 8,9 puanlık bir azalma görüldüğü kaydedildi. Buna karşılık Türkiye’de durumun farklı olduğu, vergi yükünün her iki hane tipi için de aynı düzeyde kaldığı ifade edildi.

Havva Gümüşkaya/Birgün