200 TL’nin alım gücü 17 yılda eridi
2009'da tedavüle giren 200 Türk lirası, geçen 17 yılda yüksek enflasyon karşısında alım gücünün yaklaşık yüzde 96'sını kaybetti. İlk kez dolaşıma girdiğinde sadece 1 adet 200 lira ile alınabilen ürünler için bugün 25 adet banknot gerekiyor.
Türkiye'de en büyük banknot olan 200 Türk lirası dolaşıma girdiği tarihten bu yana değerini kaybetti.
Ekonomim'de yer alan habere göre; Arka yüzünde Yunus Emre portresi bulunan mor renkli 200 liralar ilk kez 1 Ocak 2009'da kullanılmaya başlandı.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tüketici fiyat endeksine (TÜFE) göre yaptığı hesaplamaya göre 200 liranın alım gücü 17 yılda 25'te birine düştü.
Başka bir ifadeyle banknot, değerinin yaklaşık yüzde 96'sını kaybetti.
TCMB'nin "enflasyon hesaplayıcı" aracına göre Ocak 2009'daki 200 liralık mal sepetini alabilmek için bugün 5 bin lira ödemek gerekiyor.
Yani eskiden sadece bir adet banknotla yapılan alışveriş için bugün en az 25 adet 200 liralık banknot kullanmak gerekiyor.
Paranın değerindeki düşüş mevcut TCMB Başkanı Fatih Karahan döneminde de sürüyor.
TCMB sitesinde yer alan bilgiye göre üzerinde Fatih Karahan'ın imzası bulunan 200 liralar Nisan 2024'te dolaşıma girdi. Yaklaşık iki yıl önce sadece bir banknot vererek satın alınabilen ürünler için bugün fazladan 165 TL daha ödemek gerekiyor.
Bu, şu anlama geliyor: 2009'un 200 lirası bugünün 5 bin TL'sine, 2024'ün 200'ü ise bugünün 365 lirasına eşit.
"Mor para" artık her yerde
200 liranın değerindeki erime paranın fiziki yaygınlığının artmasıyla da kendisini gösteriyor. Dolaşıma ilk girdiğinde piyasada 9 milyon adetten daha az 200 TL'lik banknot bulunuyordu; 17 yıl önce "mor para" az görülen, nadir bir kupürdü.
Bugün ise 4 milyar 130 milyon adet 200 TL cüzdanlarda taşınıyor.
200 liraların sayısındaki bu dramatik artış paranın alım gücündeki büyük erimeyi yansıtıyor. Daha önce bozdurmanın dert olduğu 200 liralar artık "küsürat" olarak görülüyor.
200 liranın marketteki karşılığı
200 liranın düşüşü markette somut olarak görülüyor.
DW Türkçe'den Muhammed Kafadar'ın derlediği habere göre Türkiye'deki popüler marketlerin 13 Mayıs tarihli fiyat etiketlerine göre bir banknot ile sadece 2 kilo elma veya 2 kilo domates alınabiliyor. Çilek ve kırmızı biberin kilosu için ise 200 lira anca yeterli oluyor.
200 lira ile en ucuz marka ayçiçek yağından sadece 2 litre alınabilirken, zeytin yağının 1 litresi için cüzdandan en büyük banknottan en az iki tane çıkarmak gerekiyor.
Dolar ve euro karşısında da eridi
Mor banknot ilk çıktığında 133 dolara veya 94 euro'ya karşılık geliyordu.
Fatih Karahan'ın paraya imzasını attığı Nisan 2024'te 200 lira ile ancak 6 dolar veya 5,70 euro almak mümkündü.
Bugün ise 200 lira sadece 4 dolar veya 3,70 euro ediyor.
TCMB'ye göre geçen ay bankalar, paralarını TL'de tutmaları için müşterilerine yüzde 47 oranında faiz teklif etti. TÜİK verisine göre Türkiye'de yıllık enflasyon yüzde 32 seviyesinde.
