200 puanlık faiz indiriminin önü açıldı

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), aralık ayına ilişkin tüketici fiyat endeksi (TÜFE) verilerini açıkladı. Buna göre enflasyon aralıkta aylık bazda yüzde 0,89 arttı, yıllık enflasyon yüzde 30,89 oldu. Piyasa beklentisi, TÜFE’nin aralık ayında aylık yüzde 0,96; yıllık düzeyde ise yüzde 31 seviyesinde gerçekleşmesi yönündeydi.

Açıklanan rakamlar, hem aylık hem de yıllık tarafta beklentilerin altında kaldı. Veri sonrası piyasalarda, dezenflasyon eğiliminin sürdüğüne dönük yorumlarla birlikte, düşüşün kalıcılığına ilişkin tartışmalar da yeniden gündeme geldi.

“MERKEZE 200BPS LİK İNDİRİMİN ÖNÜ AÇILDI”

Verilerin ardından sosyal medyada çok sayıda değerlendirme paylaşıldı. Finansal Piyasalar Uzmanı İris Cibre de aralık verisinin beklentinin altında gelmesine dikkat çekti. Cibre, paylaşımında “Aralıkta, mevsimsel olarak düşük ve beklenti altı gelen enflasyon ile Merkeze 200bps lik indirimin önü açıldı bence” ifadesini kullandı. Cibre, değerlendirmesinde özellikle mal gruplarında yukarı yönlü baskı hissedildiğini, gıda tarafında et ürünlerinin etkisini, giyim tarafında ise indirimlerin katkısını vurguladı; kira tarafında yıllık ivmenin yavaşlamasıyla baskının azaldığına işaret etti.

FARKLI ÖLÇÜMLER TARTIŞMASI

Prof. Dr. Şenol Babuşcu, “2025 yılı Aralık ayında aylık enflasyon rakamı 62 yılın ortalamasının yarısından az.” dedi. Babuşcu’nun paylaştığı tabloda, 1964–2025 döneminde aralık ayı ortalaması 1,88 olarak yer alırken, 2025 Aralık aylık TÜFE 0,89 olarak gösterildi. Aynı tabloda aralık aylarında en düşük aylık değer 1974’te -1,07; en yüksek aylık değer 2021’de 13,58 oldu.

Babuşcu’nun bir başka paylaşımında, 2025 yılı boyunca TÜİK, İTO ve ENAG’ın aylık verileri birlikte yer aldı. Paylaşımda, TÜİK ile İTO arasında yıl toplamında yaklaşık 7 puanlık fark olduğu notu öne çıktı; ENAG’ın ise daha yüksek bir patikaya işaret ettiği belirtildi. Tabloda aralık ayı için TÜİK 0,89; İTO 1,23; ENAG 2,11 değerleri yer aldı. Alt satırda 12 aylık kümülatif değerler de TÜİK’te 30,89; İTO’da 37,68; ENAG’da 56,14 olarak paylaşıldı.

“BAŞARI MI, BAŞARISIZLIK MI”

Fatih Özatay, yıl sonu enflasyonunun nasıl okunacağına ilişkin değerlendirmesinde sonucun “milat” kabul edilen döneme göre değişebileceğini belirtti:

1. Milat Mayıs 2024 ise önemli bir başarı var. Enf %75,5 idi. 19 ayda 44,6 puan düşüş: Başarı.

2. Milat Haziran 2023 ise başarı yok. Mayıs 2023’te %39,6 idi. 2,5 yılda 8,6 puan düşüş; az.

3. Alternatif enflasyon ölçümleri Mayıs 2023’teki enflasyonun daha yüksek olduğuna işaret ediyorlar. Mayıs 2023’teki gerçek enf 10 puan yüksek olsun; %50. 2,5 buçuk yılda 19 puanlık bir düşüş var: Fena değil.

4. 2025 sonu için açıklanan ilk enflasyon hedefi %15. Gerçekleşme bunun iki katı: Oldukça kötü.

5. Asgari ücret Temmuz 2023'te 11402 lira. 2025’i ise 22014 lira ile kapatıyor. %94 yükselmiş. Aynı dönemde tüketici enflasyonu ise %160. Enflasyon, ücretleri silindir gibi ezip geçmiş. Ama Haziran başındaki asgari ücreti dikkate alır, enflasyon dönemini de bir ay uzatırsam ücret artışı %160, enflasyon ise %170,5 oluyor. Silindir ortadan kalkıyor ama yine de ücretli aleyhine bir gelişme var.

"CANLARININ ÇEKTİĞİ KADAR, ORANDA ENFLASYON AÇIKLADILAR"

Mustafa Sönmez ise sosyal medya paylaşımında TÜİK’in açıkladığı rakamların kamu politikaları açısından sonuçlarına işaret etti. Sönmez, “Canlarının çektiği kadar, oranda enflasyon açıkladılar. Yüzde 31 bile olmasın istediler belli ki” ifadesini kullandı.

"TEBRİK EDİYORUZ, BAŞARILARIN DEVAMINI BEKLİYORUZ"

Ekonomist Prof. Dr. Emre Alkin, yıllık enflasyonun yüzde 30,89 olarak gerçekleştiğini ve bunun yılın son ayında açıklanan hedefin az da olsa altında kaldığını belirtti. “Böylece yıl içinde sayısız kere değişen ama yılın bitmesine bir aydan az kala açıklanan hedefin çok az altında kaldı. Tebrik ediyoruz, başarıların devamını bekliyoruz.” ifadelerini kullandı.

“SINIFTA KALAN, BAŞARISIZ BİR EKONOMİ YÖNETİMİ”

Prof. Dr. Yalçın Karatepe, yıllık enflasyonun hükümetin ve Merkez Bankası’nın belirlediği hedeflerin önemli ölçüde üzerinde kaldığını hatırlattı. Karatepe, “Mehmet Şimşek göreve geldikten sonra hazırlanan ilk OVP’de 2025 enflasyon tahmini yüzde 15,2 idi. Merkez Bankası 2023 yıl sonu Enflasyon Raporu’nda yüzde 21 öngörmüştü. Bu oran önce yüzde 24’e, sonra 28,5’e çıkarıldı. Gerçekleşme ise yüzde 30,89 oldu” ifadelerini kullandı. Sürekli revize edilen ancak yine de tutturulamayan tahminlerin başarısız ekonomi yönetiminin göstergesi olduğunu belirten Karatepe, “Sınıfta kalan, başarısız bir ekonomi yönetimi” değerlendirmesinde bulundu.

“GIDA VE GİYİM GRUBU BELİRLEYİCİ OLDU”

Ekonomist Burcu Aydın ise enflasyonda gözlenen yavaşlamada TÜİK’in gıda fiyat endeksinde görülen sert çekilmenin etkili olduğunu belirtti. Aydın, sosyal medya paylaşımında, “Yıllık enflasyonu yüzde 30’lara doğru çeken ana unsur, son aylarda TÜİK gıda enflasyonundaki sert çekilme oldu.” ifadesine yer verdi. Ayrıca TÜFE sepetinde yüzde 6,5’lik artışla en az artış gösteren kalemin giyim ve ayakkabı grubu olduğunu aktardı.

KARAR