Özel eğitime 27 yaş sınırı

Yeni yılın ilk iş günü, özel gereksinimli bireyler ve aileleri için ciddi bir belirsizlikle başladı. Milli Eğitim Bakanlığı’nın MEBBİS sisteminde yapılan teknik bir düzenleme sonrası, 27 yaş ve üzerindeki özel gereksinimli bireylerin özel eğitim ve rehabilitasyon hizmetlerine erişemediği görüldü.

Sistem ekranlarında yer alan “Sadece 0–26 yaş aralığına eğitim verilebilir” ifadesi, Türkiye genelinde binlerce ailede kaygı yarattı. Bu hakkın ortadan kaldırılması, engelli birey ve ailenin evde hapis hayatı sürmesi anlamına geliyor. Yaşanacak sosyal hayattan kopuş, hem engelli bireylerin hem de ailelerinin ruh sağlığını olumsuz etkileyecek ve yaşamlarını zorlaştıracak.

KEDİ Otizm Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Serap Dikmen, aileler ve derneklerle birlikte seslerini duyurarak sistemdeki bu değişikliğin iptal edilmesini istediklerini söyledi. Dikmen, “Bu durum gerçekleşirse yetişkin otizmli bireyler tamamen eve kapanacak. Sosyalleşme olanağı ortadan kalkacak. Bunların sonucunda özel gereksinimli bireyin ailesi de eve kapanmış olacak” dedi.

Eve kapanma halinin ruhsal durumun kötüye doğru tetiklenmesine ve bazı istenmeyen davranışların da gerçekleşmesine neden olabileceğine dikkat çeken Dikmen, “Aileler ve otizmli bireyler için zorlu zamanlar yaşıyoruz. Özel eğitimin kesildiği an bunca yıllık verilen çaba da boşa gitmiş olacak. Çocuklar ve aileler ne yapacağını şaşıracak” diye konuştu. Eğitim sürecinin de daha etkin ve verimli şekilde düzenlemesine gerektiğine vurgu yapan Dikmen, yaşam boyu destekleme sisteminin mutlaka olmasını gerektiğini belirtti.

İHTİYAÇ YAŞAM BOYU

Otizm Konfederasyonu tarafından yapılan açıklamada, otizmin çocuklukla sınırlı bir durum olmadığı belirtilirken, “Otizmli bireylerin destek ihtiyacı yaşam boyudur. Özel eğitim yalnızca çocukluk döneminde kazanım sağlamaya yönelik değil, ileri yaşlarda kazanılmış becerilerin korunmasını, işlevselliğin sürdürülmesini ve yaşam kalitesinin artırılmasını amaçlayan temel bir haktır. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın eşitlik ilkesi, eğitim hakkı ve engellilerin korunmasına ilişkin hükümleri; 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun ve Türkiye’nin taraf olduğu Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Sözleşmesi, engelli bireylerin yaşam boyu destek hizmetlerine erişimini güvence altına almaktadır. Mevzuatta, özel eğitimin yaşa bağlı olarak sınırlandırılmasına veya ödeneğin kesilmesine ilişkin herhangi bir hüküm bulunmamaktadır” denildi.

Açıklamada ayrıca özel eğitim ödeneğinin bir sosyal yardım değil, bireyin işlevselliğini koruyan, aile üzerindeki bakım yükünü azaltan ve kamunun uzun vadeli sağlık ve bakım harcamalarını düşüren önleyici bir kamu hizmeti olduğu vurgulandı. Bu hakkın da bütçe tartışmalarının konusu yapılamayacağı ifade edildi.

Berkay SAĞOL / Birgün