Kiralar, üniversite tercihlerinde başarı sıralamasının önüne geçti

SONGÜL DALGIÇ BİLGİLİ / NEFES

Barınma ve gıda fiyatlarındaki astronomik artış, üniversite tercihlerinde başarı sıralamasının önüne geçti. Daha yüksek puanla farklı şehirlerdeki üniversitelere yerleşebilecek birçok genç, ailelerinin kira ve yaşam giderlerini karşılayamayacağı endişesiyle yaşadığı kentte kalmayı tercih ediyor.

14 devlet üniversitesiyle Türkiye’nin zirvesinde yer alan İstanbul’da son yıllarda öğrencilerin en çok tercih ettiği 1+1 dairelerin ortalama kira bedeli 35 bin 500 liraya yükseldi. Bu tutar, 23 bin 552 lira olan en düşük emekli aylığını geride bırakırken, asgari ücretin 7 bin lira üzerine çıkıyor.

Gıda harcamalarında da maliyetler yükseliyor. TÜRK-İŞ’in hesaplamasına göre yetişkin bir erkek için aylık gıda harcaması 11 bin liraya, yetişkin bir kadın için ise 9 bin liraya ulaştı.

Aylık ortalama 500 lira elektrik, 300 lira su ve 1.500 lira doğal gaz faturası dikkate alındığında toplam 2 bin 300 liralık ek gider ortaya çıkıyor. Cep telefonu faturası için en az 500 lira, İstanbul’da öğrenci toplu ulaşım abonmanı için ise 653 lira ödeniyor.

Böylece tek başına yaşayan bir öğrencinin yalnızca barınma, beslenme, fatura, ulaşım ve iletişim için yaptığı aylık harcama 50 bin liraya yaklaşıyor.

ORTAK YAŞAM 27 BİN

Bu rakam, 28 bin liralık asgari ücretin yaklaşık 1.8 katına karşılık geliyor. Eğitim materyalleri, giyim, sağlık ve sosyal yaşam harcamaları da eklendiğinde öğrencilerin aylık yaşam maliyeti daha da yükseliyor.

Ortak ev kiralamak da öğrencilerin bütçelerini rahatlatmaya yetmiyor. Merkez Bankası’nın verilerine göre İstanbul’da 3+1 dairelerin ortalama kira bedeli 44 bin liraya ulaştı.

Üç öğrencinin aynı evi paylaşması durumunda kişi başına düşen kira yaklaşık 14 bin 700 lira oluyor. Temel faturaların üç kişi arasında bölüşülmesiyle öğrenci başına yaklaşık 767 liralık ek maliyet oluşuyor.

Bu giderlere gıda harcaması, cep telefonu faturası ve ulaşım gideri eklendiğinde, temel ihtiyaçlar için yapılan aylık harcama 27 bin 600 liraya ulaşıyor. Yani paylaşımlı evde dahi 28 bin lira olan asgari ücret düzeyinde bir gelire ihtiyaç duyuluyor. Ek harcamalar da hesaba katıldığında, öğrencinin aylık gideri 35 bin lirayı aşıyor.

YURT FİYATLARI KİRAYLA YARIŞIYOR

İstanbul’da yurt fiyatları da kiralık konutlarla yarışıyor. KYK yurduna yerleşemeyen öğrenciler için özel yurt seçenekleri de yüksek maliyetleriyle dikkat çekiyor.

2026-2027 akademik yılı öncesinde İstanbul’daki özel öğrenci yurtlarında fiyatlar oda tipine göre değişirken, üç kişilik odalarda kişi başı ücretler 30 bin liraya, iki kişilik odalarda 34 bin liraya, tek kişilik odalarda ise 47 bin liraya kadar yükseliyor.

Dört kişilik odalarda ise kişi başı ücretler yaklaşık 25 bin lira seviyesinde bulunuyor.