Hukuk fakülteleri alarm veriyor!
"5 hukuk fakültesinde hiç profesör bulunmazken, 19 fakültede 1-2 profesör var. Buna bir standart getirilmeli. Devlette kontenjanlar %49 azaltılırken, vakıfta düşüş yalnızca %10’da kaldı. Bu ‘eğitim ücretli oluyor’ endişesi getiriyor. Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı kapsamındaki temel derslerin kürsüleri birçok yerde boş. 50 fakültenin HMGS başarısı %40’ın altında"
Türkiye’deki hukuk eğitimine dair çarpıcı bir rapor yayımlayan Toplum Çalışmaları Enstitüsü, niceliksel artışa rağmen, akademik niteliğin aynı hızla gelişmediğini ifade etti.
Raporda, Türkiye’de bir avukata 430 kişi düşerken, 5 hukuk fakültesinde ise hiç profesörün olmadığı görüldü. Bu tablonun daha da derinleşmemesi için 100 bine çekilen başarı şartının, kademeli olarak 50 bine kadar getirilmesi talep edildi.
İşte raporda öne çıkan detaylar ve öneriler:
lMevcut 89 hukuk fakültesinin 67’si 2001-2026 yılları arasında kuruldu. Bu hızlı artış, öğrenci sayılarına da yansımış; 2013’te yaklaşık 55 bin olan toplam öğrenci sayısı, 2018-2019 döneminde 82 bini aşarak %50’ye yakın bir artış göstermiş.
YETMEZ AMA EVET...
Öğrenci sayısının düşürülmesine yönelik çalışmalar yerinde olmakla beraber yetersiz. Kontenjan azaltma politikası sürmeli. Zira Türkiye’de avukat ve hukukçu sayısı hızla artmakta ve ülkemiz Avrupa’daki birçok ülkeyi avukat başına düşen nüfus oranında geride bırakmakta. Hukuk Fakültesi için belirlenen tercih barajı kademeli olarak 50 bine kadar çekilmeli.
2023-2025 yılları arasında toplam kontenjanlar %34,17 oranında düşürülmüş. Ancak bu düşüşün dağılımı dikkat çekici: Devlet üniversitelerinin kontenjanları %49 oranında azaltılırken, vakıf üniversitelerindeki düşüş yalnızca %10,1 olmuş. Bu durum geniş toplum kesimlerinde toplumda hukuk eğitiminin giderek “ücretli” hâle geleceğine ve hukuk eğitimindeki toplam kalitenin azalacağına ilişkin kaygılar uyandırma potansiyeline sahip.
Türkiye genelindeki 86 hukuk fakültesinde toplam 586 profesör görev yapmakta. Ancak bu profesörlerin dağılımı son derece adaletsiz. Profesörlerin %41’i sadece 10 köklü fakültede toplanmış. 5 hukuk fakültesinde hiç profesör bulunmazken, 19 fakültede 1-2 profesör var. Bir standartlar getirilmeli.
BİR KİŞİYE 430 AVUKAT
2019-2024 arasında yıllık avukat sayısı artış ortalaması 14.290... Son 25 yılda avukat başına düşen nüfus 1.095’ten 430’a düştü.
Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı (HMGS) kapsamındaki temel derslerin kürsüleri birçok fakültede boş. Örneğin, 11 fakültenin Medeni Usul ve İcra İflas Hukuku kürsüsünde, 34 fakültenin ise Hukuk Tarihi kürsüsünde hiçbir öğretim üyesi yok.
50 fakültenin HMGS başarı ortalaması %40’ın altında... Devlet üniversitelerinden mezun olanların başarı oranı %47,28 iken, vakıf üniversitesi mezunlarında bu oran %30,07’de kalmış.
HMGS’nin yalnız mevcudiyetinin dahi hukuk meslekleri açısından olumlu sonuçlar verdiği görülmekte.
ADALET BAKANI: KALİTE, BİZİM İÇİN TERCİH DEĞİL ZORUNLULUK
Raporun ardından sosyal medya hesabından açıklama yapan Adalet Bakanı Yılmaz Tunç:
Hukuk fakültelerindeki kontenjanları 14 binden 10 bine düşürdük. Hukuk fakültelerine girişte ilk 100 bin başarı sıralaması şartını getirdik. Meslek yüksekokullarından hukuk fakültelerine dikey geçişi kaldırdık. İkinci öğretimleri kapattık. Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavını getirdik. Hâkim ve savcı yardımcılığı sistemi getirdik. Bütün bu adımlar bir araya geldiğinde şunu görüyoruz: Türkiye’de hukuk eğitimi tarihinde belki de en kapsamlı kalite reformu yapılmıştır. Hukuk eğitiminde kalite, bizim için bir tercih değil, bir zorunluluk. Ve bu yolda kararlılıkla ilerlemeye devam edeceğiz.
Mahmut ÖZAY
