Eğitim enflasyonu yüzde 48.6

Eğitim masrafları aile bütçesini sarsmaya devam ediyor. Eylülde yüzde 14,19’luk artışla ana harcama grupları arasında en fazla pahalanan alan eğitim olurken, üniversite, yurt ve servis ücretlerindeki sert zamlar velilerin giderlerini daha da kabarttı. Yıllık eğitim enflasyonunun yüzde 48,62’ye ulaşması, okulların açıldığı yeni dönemde hane halkını ağır bir maliyetle karşı karşıya bıraktı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), eylül ayına ilişkin enflasyon verilerini açıkladı. Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), eylülde aylık bazda yüzde 1,84 arttı. Yıllık enflasyon ise yüzde 29,73’e geriledi. Böylece yıllık enflasyon, Kasım 2021’den beri ilk kez yüzde 30’un altına indi. Okulların açılmasıyla birlikte ailelerin eğitim harcamaları da hızla büyüdü. Eylülde ana harcama grupları arasında en yüksek aylık artış yüzde 14,19 ile eğitimde gerçekleşti. Eğitimdeki aylık yükseliş, genel enflasyonun yaklaşık 7,7 katı olarak kayıtlara geçti.

ÜNİVERSİTE ÜCRETLERİ UÇTU
Eğitim harcamalarındaki tablo, alt kalemlerde daha da belirginleşti. Üniversite ücretleri bir ayda yüzde 25,79 yükseldi. Yatılı okullar, üniversiteler ve diğer eğitim kurumlarındaki konaklama giderleri yüzde 19,99 zamlandı. Okul servislerinde ise yüzde 16,04’lük artış görüldü. Ortaöğretim giderleri yüzde 7,88, ilkokul eğitimi yüzde 7,43, okul öncesi eğitim ise yüzde 5,73 pahalandı. Fahiş oranlı zamlar, yeni eğitim-öğretim yılının başında velilerin yalnızca okul ücretlerinde değil, ulaşım ve barınma gibi zorunlu giderlerde de daha yüksek maliyetle karşılaşmasına yol açtı.

MEVSİMSEL DEĞİL KRONİK BİR SORUN

Eğitimdeki fiyat artışları yıl boyunca yüksek seyretti. Eğitimin yıllık bazda ana harcama grupları arasında haziran dışında 2026’nın tüm aylarında en yüksek artışın görüldüğü kalem olması dikkat çekti. Yıllık eğitim enflasyonu ocakta yüzde 64,70 seviyesindeyken şubatta yüzde 55,78’e, martta yüzde 51,97’ye düştü. Nisan ayında yüzde 50,60, mayısta yüzde 50,06 olan yıllık artış, haziranda yüzde 45,10’a, temmuzda ise yüzde 44,18’e çekildi. Ağustosta yeniden yükselerek yüzde 53,44’e çıkan eğitim enflasyonu, eylülde yüzde 48,62 olarak hesaplandı. Eğitimin yıl boyunca yüksek fiyat artışlarıyla öne çıkması, baskının yalnızca okulların açıldığı döneme özgü olmadığını ortaya koydu. Üniversite ücretlerinden servis ve barınma giderlerine kadar geniş bir alana yayılan yüksek maliyetler, yeni eğitim döneminde ailelerin bütçesini zorlamayı sürdürdü.

FİYAT BASKISI AZALTILMALI

Eğitimdeki fiyat artışlarının kalıcı olarak kontrol altına alınması, enflasyonla mücadelenin de önemli başlıklarından biri haline geldi. Hane bütçesinde ertelenmesi ya da vazgeçilmesi kolay olmayan eğitim harcamalarındaki yükselişin frenlenmesi için üniversite, özel okul, servis ve barınma gibi temel giderlerde fiyat baskısını azaltacak adımların atılması gerekiyor. Enflasyonla mücadelede eğitim kalemine de neşter vurulması, ailelerin üzerindeki maliyet yükünün hafifletilmesi ve okul harcamalarının daha öngörülebilir hale gelmesi açısından önem taşıyor. Uzmanlara göre; eğitimde sürdürülebilir ve makul fiyat yapısının sağlanması, hem hane bütçesini rahatlatacak hem de enflasyonun toplum üzerindeki etkisini azaltacak.

Cabir TURĞUT