Yıllardır araştırmacılar, uzun süreli oturmanın demans riskini artırabileceğine inanırken İsveç'te yapılan bir araştırmadan çıkan yeni bulgular, oturma şeklinin daha önce düşünüldüğünden daha önemli olabileceğini gözler önüne serdi.

American Journal of Preventive Medicine'de yayınlanan araştırma, zihinsel olarak pasif hareketsiz davranışların yerine zihinsel olarak aktif hareketsiz davranışların getirilmesinin demans riskinde önemli bir azalmayla ilişkili olduğunu buldu.

Zihinsel olarak aktif hareketsiz davranışlar arasında okuma, ofis işi ve otururken beyni meşgul tutan diğer aktiviteler gösterilirken, zihinsel olarak pasif davranışlar arasında televizyon izlemek veya düşük etkileşimli diğer ekran aktiviteleri yer alıyor.

Bulguları toplamak için İsveçli araştırmacılar, 1997 ile 2016 yılları arasında 19 yıllık bir süre boyunca takip edilen 35 ile 64 yaşları arasındaki 20.000'den fazla yetişkinin verilerini analiz etti.

Katılımcılar oturma alışkanlıkları, fiziksel aktivite ve diğer yaşam tarzı davranışları hakkında soruları yanıtlarken, demans teşhisleri İsveç sağlık ve ölüm kayıtları kullanılarak belirlendi.
"RİSKTE ÖNEMLİ BİR AZALMA GÖRÜLDÜ"

Zihinsel olarak aktif hareketsiz davranışın, daha pasif oturma aktivitelerine kıyasla "demans riskinde önemli bir azalma" ile ilişkili olduğu bulundu.

Çalışma İsveç merkezli olsa da, yayınlanan açıklamada bulguların "daha geniş bir küresel nüfusa genellenebilir" olduğu ve "demansı azaltmak için halk sağlığı kılavuzlarına ve önleyici stratejilere bilgi sağlayabileceği" belirtildi.

İsveç'teki Karolinska Enstitüsü'nde görevli Dr. Mats Hallgren, yaptığı açıklamada, çalışmanın beyin sağlığı söz konusu olduğunda pasif ve zihinsel olarak aktif hareketsiz alışkanlıklar arasında önemli farklılıkları vurguladığını söyledi.

Hallgren, "Oturmanın tamamı minimum enerji harcaması içerse de, beyin aktivitesi seviyesiyle farklılaşabilir. Otururken beynimizi nasıl kullandığımız, gelecekteki bilişsel işlevin önemli bir belirleyicisi gibi görünüyor ve gösterdiğimiz gibi, demans başlangıcını tahmin edebilir" dedi.

Bilim insanı, "Çalışmamız, tüm hareketsiz davranışların aynı olmadığını, bazılarının bunama riskini artırabileceğini, bazılarının ise koruyucu olabileceğini ortaya koyuyor. Yaşlandıkça fiziksel olarak aktif kalmak önemli olduğu kadar, özellikle otururken zihinsel olarak da aktif kalmak önemlidir" yorumunu yaptı.

Mehmet Efe Altay / Nefes