Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, yıllar önce adına sigorta girişi yapılmış olsa bile prim ödemesi ve bordro kaydı bulunmayan vatandaşların, yalnızca bu belgeye dayanarak emeklilik başlangıç tarihini geri çekemeyeceğine hükmetti.

Karar, emeklilik hesabında fiilî çalışmanın somut delillerle ispatlanması gerektiğini bir kez daha ortaya koydu. 16 Şubat 1992 tarihinde Çanakkale’de bir şirkette çalışmaya başladığını ileri süren M.R, aynı gün adına düzenlenen işe giriş bildirgesinin Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) verildiğini belirterek Çanakkale İş Mahkemesinde dava açtı. Davacı, bu tarihin sigorta başlangıcı olarak kabul edilmesini talep etti.

PRİM VE BORDRO ŞART

Davalı SGK ise, söz konusu döneme ilişkin prim bildirgesi ve dönem bordrolarının bulunmadığını vurgulayarak, yalnızca işe giriş bildirgesine dayanılarak 1992 tarihinin sigorta başlangıcı sayılmasının mümkün olmadığını savundu ve davanın reddini istedi. Çanakkale İş Mahkemesi, davacının bir gün de olsa sigortalı olarak çalıştığı kanaatine vararak sigorta başlangıç tarihinin 16 Şubat 1992 olduğuna hükmetti. SGK’nın istinaf başvurusu üzerine dosyayı inceleyen Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi de yerel mahkeme kararını onadı.

SGK’nın temyiz başvurusu üzerine dosya Yargıtay 10. Hukuk Dairesine taşındı. Yüksek Mahkeme, işe giriş bildirgesinin tek başına sigortalılık başlangıcını ispatlamaya yeterli olmadığını belirterek, fiilî çalışmanın açık, somut ve tereddüde yer bırakmayacak şekilde kanıtlanması gerektiğini vurguladı. Yargıtay, dosyada ilgili döneme ait bordroların bulunmadığına, dinlenen tanığın davacıyı hatırlamadığına, komşu iş yeri araştırmasının yapılmadığına ve çalışmayı doğrulayacak güçlü delillerin toplanmadığına dikkat çekti. Sosyal güvenlik davalarında resen araştırma ilkesinin geçerli olduğunun altı çizildi.

AYRINTILI İNCELEME İSTENDİ

Bozma gerekçesinde; SGK, belediye, zabıta, maliye, meslek odaları ve muhtarlık aracılığıyla davalı iş yerine komşu iş yerlerinin ayrıntılı şekilde araştırılması gerektiği belirtildi. Uyuşmazlık konusu dönemde aynı iş yerinde ya da çevrede çalıştığı tespit edilen kayıtlı çalışanlar ile iş yeri sahiplerinin belirlenerek, davacının çalışmasının niteliği ve süresine ilişkin bilgi ve görgülerine başvurulması istendi. Toplanacak tüm delillerin birlikte değerlendirilmesinden sonra karar verilmesi gerektiğine işaret eden Yargıtay, eksik inceleme ve araştırmayla hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğuna hükmetti. Bu gerekçelerle Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, Bölge Adliye Mahkemesi kararını kaldırdı, ilk derece mahkemesinin kararını bozdu ve dosyayı yeniden karar verilmek üzere yerel mahkemeye gönderdi.

Gamze ERDOĞAN