Terör örgütü PKK’nın silah bıraktığının resmi mercilerce tespit edilmesinin ardından devreye girecek ‘süreç yasası’ için hazırlıklar büyük ölçüde tamamlandı. Taslağa göre, önce sahadaki durum devlet kurumlarınca resmen teyit edilecek, ardından hazırlanan kanun teklifi Meclis gündemine taşınacak. Hazırlanan çerçeve iki ayrı düzenlemeyi içeriyor. Buna göre bir yandan teröristlerin hukuki durumunu belirleyecek ‘müstakil’ bir yasa, diğer yandan sürecin yönetilmesi için ‘geçici nitelikli’ bir düzenleme yürürlüğe girecek. Geçici yasanın yürürlülük süresinin 12 ya da 18 ay ile sınırlandırılması planlanıyor.

HUKUKİ ÇERÇEVEDE GENİŞ MUTABAKAT

Kanun teklifinde Cumhur İttifakı partileri AK Parti ve MHP'nin üzerinde uzlaştığı önerilerin yanı sıra CHP ve DEM Parti tarafından hazırlanan raporlarda yer alan bazı başlıkların da yer alması bekleniyor. Böylece sürecin hukuki çerçevesinin mümkün olduğunca geniş bir mutabakatla belirlenmesi hedefleniyor.

SUÇUN NİTELİĞİNE GÖRE DEĞERLENDİRME

Hazırlanan taslakta PKK ile bağlantılı kişilerin hukuki durumunun işlenen suçun niteliğine göre ayrı ayrı değerlendirilmesi öngörülüyor. Buna göre, ‘silahlı eylemlere katıldığı’ veya ‘doğrudan suç işlediği’ tespit edilen kişiler yargı sürecine tabi tutulacak. Mahkemeler tarafından verilecek karara göre hapis cezası, ceza indirimi ya da denetimli serbestlik gibi alternatif uygulamalar gündeme gelebilecek.

ÖNCE HAPİS SONRA ŞARTLI TAHLİYE

Taslakta dikkat çeken düzenlemelerden biri de infaz sonrası denetim süresi oldu. Buna göre ‘silahlı suçlara’ karıştığı belirlenen teröristler, cezaevinde cezalarını çektikten sonra 5 yıl süreyle denetimli serbestliğe tabi olacak. Silahlı eylemlere karışmadığı belirlenen kişiler için ise bu sürenin 3 yıl olarak uygulanması planlanıyor. Cezaevinde bulunan teröristlerin durumu da örgüt içindeki konumları ve eylem geçmişleri dikkate alınarak değerlendirilecek. Bu kapsamda bazı hükümlülerin belirli sürelerin ardından 3 ila 5 yıl arasında değişen şartlı tahliye imkanından yararlanabilecek.

HUKUKİ TESCİL KRİTİK AŞAMA

Sürecin ilerleyebilmesi için en kritik aşamanın PKK’nın kendini feshettiğine ilişkin kararın resmi olarak tescil edilmesi olduğu belirtiliyor. Örgütün fesih kararının devlet kurumlarınca teyit edilmesi ve kayıt altına alınmasının ardından yargı süreçlerinde yeni değerlendirmelerin önü açılabilecek. Mevcut mevzuata göre örgüt üyeliği suçu, örgütün faaliyet yürüttüğü dönemde kurulan bağ ve yürütülen faaliyetler üzerinden değerlendiriliyor. Bu nedenle örgütün sonradan feshedilmesi geçmişte işlenmiş suçları otomatik olarak ortadan kaldırmıyor. Ancak örgütün resmen sona erdiğinin kabul edilmesiyle birlikte özellikle örgüte yardım ve yataklık gibi suçlamalar bakımından bazı dosyaların yeniden ele alınabileceği ifade ediliyor.

YARDIM VE YATAKLIĞA YENİ DÜZENLEME

Hukuk çevreleri, örgütle organik bağı bulunmadığı halde geçmişte yardım ve yataklık suçlamasıyla yargılanan kişiler açısından fesih kararının önemli sonuçlar doğurabileceğini değerlendiriliyor. Bu kapsamda devam eden soruşturma ve davalarda suçun niteliğine göre ceza indirimi, denetimli serbestlik ya da dosyanın düşmesi gibi ihtimallerin mahkemeler tarafından değerlendirilebileceği belirtiliyor. TBMM’deki çalışmaların Ramazan Bayramı sonrasında başlaması bekleniyor. 

Uğur DUYAN