Diyarbakır’da bazı şirketlerin, ekili olmayan arazileri sulu tarım arazisi gibi gösterip düzenledikleri ÇKS belgeleriyle devleti dolandırıp haksız menfaat temin ettikleri gerekçesiyle 22 kişi hakkında, özel belgede sahtecilik ve kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık suçlarından yürütülen soruşturma tamamlandı. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı müfettişlerinin inceleme raporu da savcılığa gönderildi.

Ekim yapmadıkları halde ödeme alındı

Raporda, merkezi Diyarbakır olmak üzere 18 ilde faaliyet gösteren şirketlerin çiftçilere müstahsil makbuzları düzenlediği, faturalar ile kuruma sunulan belgeler arasında farklılıklar olduğu ve buna rağmen devletten destekleme primi alarak haksız kazanç sağladıkları belirtildi. Çiftçi Kayıt Sistemi’ndeki arazi varlığı ile uydu görüntülerinin incelenmesinde, tarımsal ekim yapıldığı bildirilen arazi kısmında hiçbir şekilde ekim yapılmadığı halde uyumsuz makbuzlar ve evraklar düzenlendiği tespit edildi.

Yüzdelik komisyon karşılığı sahte belgeler

Raporda, alım satım belgelerinin gerçek bir mal hareketine dayanıp dayanmadığı, sahte düzenlenip düzenlenmediği yönüyle ilgili vergi dairelerince de inceleme yapıldığı, bazı firmaların yüzdelik komisyon karşılığı sahte belge düzenledikleri belirlendi. Hayali evraklarla tarımsal arazi varlığını gösteren çiftçi kayıt formlarıyla mazot, gübre ve toprak analizi desteği aldıkları, uydu görüntülerine bakıldığında arpa ekimi yapıldığı ileri sürülen ada ve parselde böyle bir tahıl ekimi yapılmadığı tespit edildi.

Ne nohut var ne de mercimek

Bazı arazilerde buğday ekimi yapıldığı beyan edilmesine rağmen Diyarbakır Ticaret Borsası alım ve satım beyannamesi ile tapu kayıtları, ÇKS belgeleri incelendiğinde ilgili arazide hiçbir şekilde buğday ekimi yapılmadığı halde ekim yapılmış gibi üretime destekleme ödemesi aldıkları ifade edildi. Ergani ilçesindeki bazı kırsal mahallelerdeki ada ve parsellerde nohut ve mercimek ekimi yapıldığı şeklinde evraklar düzenlendiği, incelemelerde böyle bir ekimin hiç yapılmadığı ortaya çıktı. Buna rağmen devletten ekim yapılmış gibi destekleme ve fark ödemesi adı altında paralar aldıkları vurgulandı.

Hububat ve nakliye faturaları da sahte çıktı

Bazı arazilerde ise ekim yapıldığı, ancak beklenen rekoltenin altında ürün alındığı halde kantar ağırlığını fazla gösterip haksız kazanç elde edildiği bildirildi. Sertifikalı tohumluk desteği aldıkları halde tohumlukların ekiminin yapılmadığı ifade edildi. Bazılarının ise arazisini olduğundan fazla gösterip yüksek miktarda, gerçek hak edişin üzerinde tohumluk, hububat ve baklagil desteği aldığı belirtildi. Düzenlenen belgelerin gerçek bir mal veya hizmet teslimine dayanmayan, komisyon karşılığı düzenlenen sahte belgeler olduğunun anlaşıldığı; hububat ve nakliye faturalarının sahte olduğu, bu belgeleri organize şekilde bilerek ve isteyerek kullandıkları kaydedildi.

İştirak halinde devleti dolandırmışlar

Sahte müstahsil makbuzlarında, müstahsilin menfaatinin; gerçekte hiçbir ürün ekmediği ve satmadığı halde ekmiş gibi beyan ederek sattığı yönünde gerçek olmayan ürün teslimine ait belge düzenleyerek veya az ürün ekip kaldırdığı halde olduğundan daha fazla ürün kaldırdığı ve sattığı yönünde belge temin edip devletten haksız destekleme primi aldıkları bildirildi. Çiftçiler adına sahte raporlar düzenleyen tüccarların ise çiftçilerin alacağı haksız destekleme primlerinden belli tutarda komisyon aldıkları belirtildi.

İddianamede, ürün destekleme priminden yararlanmak isteyen sanık çiftçilerin ÇKS beyanlarında yer alan ürünleri üretmemeleri, bir kısmını ihtiyaç için ve tohumluk olarak saklayıp satmamaları, ürünlerini fiyatların yükselmesi için bekletmeleri gibi nedenlerle sahte ve muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı makbuzlar kullandıkları belirtildi. Sanıkların gerçeğe aykırı makbuzlar düzenleyerek iştirak halinde özel belgede sahtecilik suçunu işledikleri, sahte belgelerle destekleme primi alıp devleti zarara uğratarak kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık suçunu işledikleri gerekçesiyle cezalandırılmaları istendi.

Özgür CEBE /Nefes