Sağlık emekçileri şiddetin gölgesinde. Ülke genelinde hastaneler ve sağlık kuruluşlarında yaşanan saldırılar hız kesmezken, Sağlık Bakanlığı’nın 2025 Faaliyet Raporu’nda sağlık çalışanlarına yönelik şiddetin kaydedildiği “beyaz kod” başvurularının bir önceki yıla göre yüzde 3,95 azaldığına yönelik verileri tepkiyle karşılandı. Sağlıkçılar, “Şiddet azalmadı, sıradanlaştı. Bakanlık istatik oyunları yapıyor. Bunun yerine caydırıcı yaptırımlar, güvenli çalışma ortamı ve kamucu sağlık politikalarının hayata geçirilmeli’’ dedi.
POLİTİK BİR SORUN
Genel Sağlık-İş Sendikası Genel Başkanı Dr. Derya Uğur, sendikalarının her yıl yaptığı ankete göre sağlık çalışanlarının yüzde 72,1’inin sözel, yüzde 22,9’unun fiziksel şiddete maruz kaldığını belirtti. Uğur, Bakanlığın verileriyle sahadaki gerçekliğin örtüşmediğini vurgulayarak ‘‘Sendikamızın anketlerinde şiddete uğrama oranları artarken Bakanlık verilerinde azalma görülüyor. Beyaz kod başvurularındaki düşüş, şiddetin azalmasından değil; mekanizmaların doğru işlememesinden kaynaklanıyor. Yıllardır Beyaz Kod sayılarını talep ediyoruz, yanıt alamıyoruz. Şeffaflık sağlanmadan açıklanan oranların gerçeği yansıttığını kabul etmek mümkün değil’’ dedi. Uğur, sağlık kurumlarında yeterli güvenlik önlemlerinin alınmadığını, kesici-delici aletlerle girişlerin engellenemediğini, siyasi söylemlerin sağlık çalışanlarını hedef haline getirdiğini belirterek şiddetin “politik bir sorun” olduğuna dikkat çekti. Uğur, özetle şunları söyledi:
‘‘Bugün birçok sağlık emekçisi, beyaz kod süreçlerinden yeterli ve etkili sonuç alınamadığını düşünmektedir. Şiddet anından itibaren sağlık emekçilerine yeterli koruma sağlanmamakta, personel sayılarında yetersizlikten dolayı çalışanlar görev yerini terk edemeyip çalışmaya devam etmektedir. İfade alma süreçlerinde şiddetin faili ile aynı ortamda karşı karşıya gelinmektedir. Açılan soruşturma ve davalarda caydırıcı cezaların uygulanmaması, şiddeti önlemek bir yana, adeta cesaretlendiren bir tablo ortaya çıkarmaktadır. Bu nedenle çalışanlar beyaz kod vermekten imtina etmektedir. Cezasızlık algısı sona ermeden, caydırıcı ve net yaptırımlar uygulanmadan sağlıkta şiddetin önüne geçmek mümkün değildir. Genel Sağlık-İş olarak bir kez daha altını çiziyoruz: Sağlıkta şiddet azalmamıştır. Azalan, beyaz kod sistemine duyulan güvendir. Sağlık ve sosyal hizmet emekçileri güvenli çalışma ortamı ve gerçek hukuki koruma talep etmektedir.’’
Sağlık ve Sosyal Hizmet Emekçileri Sendikası’ndan Kubilay Yalçınkaya da şunları söyledi: ‘‘Sağlık Bakanlığı verilerine göre 2024 yılında 18 bin 223 beyaz kod başvurusu yapıldı. 2025’in ilk 6 ayında ise 8 bin 795 başvuru gerçekleşti. Bakanlığın yüzde 3,95’lik azalış hesabına göre 2025 toplamının yaklaşık 17 bin 504 olması bekleniyor. Bu tabloya göre: başvuruların yüzde 83,2’si sözel şiddet, yüzde 16,8’i fiziksel şiddet. Yaklaşık hesapla 2025’te14 bin 563 sözel şiddet, 2 bin 941 fiziksel şiddet vakası yaşandı. Bu da her gün ortalama 48 beyaz kod başvurusu, 40 sözel şiddet, 8 fiziksel saldırı anlamına geliyor. Günde 8 sağlık emekçisi fiziksel şiddete maruz kalıyor. Bu tabloya rağmen ‘azaldı’ demek gerçeği perdelemektir.’’
Sibel Bahçetepe/Birgün