Türkiye’nin 2026-2030 Yapay Zekâ Eylem Planı ile yapay zekânın adalet sistemindeki kullanımına sınır getirildi. Yargısal süreçleri doğrudan etkileyen uygulamalar “yüksek etkili” kabul edilecek. Yapay zekâ dosya inceleme, içtihat tarama ve karar destek gibi alanlarda kullanılabilecek ancak nihai değerlendirme ve karar yetkisi insanda kalacak.

ADLİ SİSTEMLERE SIKI DENETİM

Mahkemelerde kullanılacak yapay zekâ sistemlerinin görev ve yetki sınırları ilgili yargı kurumlarının görüşleri doğrultusunda belirlenecek. Kolluk ve adalet süreçlerini doğrudan etkileyen sistemler kullanıma alınmadan önce güvenlik ve performans testlerinden geçirilecek. İlk 12 ay içinde yüksek etkili sistemler için “Algoritmik Etki Değerlendirmesi” yapılacak, sistemlerin çalışma biçimini gösteren “model kartı” hazırlanacak.

KİŞİSEL VERİLER KORUNACAK

Yapay zekâ sistemlerinde kullanılan verilerin kaynağı, hata ihtimali ve oluşturabileceği riskler de denetlenecek. Ulusal Yapay Zekâ Etik Kurulu, insan gözetimi, tarafsızlık ve hesap verebilirlik konusunda rehberler hazırlayacak. Kişisel verilerin yapay zekâ eğitiminde kullanımına ilişkin kurallar ise KVKK ve AB normları çerçevesinde belirlenecek.

Çete bağlantısını tespit edecek

Adalet Bakanlığı Bilgi İşlem Genel Müdürlüğü tarafından geliştirilen “CBS Örgüt Tahmin Projesi” ile yapay zekânın adli alandaki ilk uygulamalarından biri hayata geçirildi. Sistem, dava dosyalarındaki verileri analiz ederek dosyanın hangi suç veya terör örgütüyle bağlantılı olabileceğini tahmin ediyor. Hâkim ve savcılara kararlarında yardımcı olması hedeflenen sistem, karar veren değil, karar sürecini destekleyen bir araç olarak kullanılacak.

Oğzuhan ÜRÜŞAN