Kentsel dönüşümde devletin sunduğu desteklere rağmen İstanbul’da yenilenme süreci birçok noktada tıkanabiliyor. Bina sakinleri arasında uzlaşma sağlanamaması, bazı kat maliklerinin yüksek bedel beklentisi ve müteahhitlerin artan maliyetler karşısında yeterli kârlılık görememesi projelerin başlamasını geciktiriyor. İmar planlarındaki kısıtlamalar, mevcut binanın yerine yapılabilecek yeni yapının alanını ve daire sayısını sınırlandırırken bitişik nizam binalarda komşu yapılarla ilgili teknik ve hukuki sorunlar da süreci zorlaştırabiliyor.

İLAVE İMAR HAKKI TALEBİ

Sektör temsilcileri, dönüşümün hızlanması için uygun bölgelerde ilave imar veya emsal hakkı tanınması gerektiğini belirtiyor. Mevcut binanın yeniden yapılırken daha fazla inşaat alanına sahip olması, projeye ilave satılabilir alan kazandırarak maliyetlerin karşılanmasını kolaylaştırabiliyor. Ancak ilave imar hakkının her bölgede uygulanması mümkün değil. Altyapı kapasitesi, şehircilik ilkeleri, mevcut imar planları ve yapı güvenliği dikkate alınarak karar verilmesi gerekiyor. Sektör temsilcileri, doğru planlama ve denetimle sağlanacak ilave hakların dönüşümün ekonomik açıdan uygulanabilirliğini artırabileceğini savunuyor.

GÜÇLENDİRME SEÇENEĞİ DE VAR

Binanın yenilenmesinde uzlaşma sağlanamaması veya yeniden yapım maliyetinin yüksek olması, güçlendirme seçeneğini gündeme getirebiliyor. Ancak her bina güçlendirmeye uygun değil. Karar öncesinde yapının deprem performansı, taşıyıcı sistemi, temeli ve zemin şartları uzmanlar tarafından incelenmeli. Güçlendirmede kolon ve kirişlerin takviyesi, betonarme perde duvar eklenmesi veya temel sisteminin güçlendirilmesi gibi metotlar uygulanabiliyor. Hangi metodun uygun olduğu mühendislik analizleriyle belirleniyor. Güçlendirme ve yeniden yapım maliyetleri karşılaştırılırken, uygulamanın uzmanlarca projelendirilip denetlenmesi gerekiyor. Güçlendirme de tek başına mutlak güvenlik garantisi manasına gelmiyor.

Necmi ÇİÇEKÇİ