ABD ve İsrail’in İran’ı vurması, Tahran’ın da karşılık olarak Körfez ülkelerini hedef alarak çatışmayı geniş coğrafyaya yayması sonrası gözler Asya’ya çevrildi.
İstihbarat raporlarına göre Orta Doğu’daki bölgesel bir savaş riski sonrası en kırılgan nokta Çin-Tayvan hattı.
Raporlarda, Tayvan’ın ada ülkesi olması sebebiyle ABD askerî yardımlarıyla sürdürülebilecek bir kara ikmal hattına sahip olmadığı belirtildi.
Muhtemel bir çatışma senaryosunun, doğrudan ABD askerî angajmanını gerektirecek nitelikte olacağı aktarıldı.
Yapılan değerlendirmeler şöyle:
Çin’in muhtemel deniz ve hava muhasarasının kırılması, ABD açısından yüksek yoğunluklu bir harekâtı fiilen zorunlu kılacak. Bu eşik aşıldığında, çatışma bölgesel olmaktan çıkarak küresel bir mahiyet kazanacak. Küresel ölçekte gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) yüzde 10,2 azalacak. En yüksek ekonomik kaybı Güney Kore, Japonya ve diğer Doğu Asya ülkeleri yaşayacak. Dünya ölçeğinde ise ekonomik kayıplar 10 trilyon doları bulacak.
Son dönemde icra edilen harp oyunlarının büyük bölümü; Tayvan senaryosunun, ABD-Çin konvansiyonel çatışmasını tetikleyecek en kısa yollardan biri olduğunu ortaya koyuyor.
ABD güvenlik kurumları, 2027 yılını kritik eşik olarak değerlendiriyor. Çin, 2020’den bu yana balistik ve seyir füzesi envanterini olağanüstü bir hızla genişletiyor.
Çin’in Batı Pasifik’teki bütün kritik hedefleri (Guam’daki ABD üsleri dâhil) tek bir salvo ile vurabilecek kapasiteye yaklaştığına işaret ediyor. Bir diğer kritik husus ise çatışmanın nükleer veçheye geçme ihtimali.
Çin’in nükleer envanterindeki artış, Washington ve Asya-Pasifik müttefikleri tarafından kaygı verici bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
ABD Savaş Bakanlığının projeksiyonlarına göre Çin, nükleer kapasitesini genişletmeyi sürdürecek ve 2035’te yaklaşık 1.500 nükleer harp başlığına erişecek.
Söz konusu eğilim, Çin’i, ABD ve Rusya’ya nükleer güç dengesi bakımından daha yakın bir konuma taşıyacak. Bu durum, Washington tek bir nükleer büyük güçle değil, iki nükleer büyük güçle eş zamanlı stratejik denge yönetimi yürütmesini gerektirecek.
Emrah ÖZCAN