Habitat Derneği, Infakto Research Workshop iş birliğiyle 2017’den bu yana düzenli olarak yürütülen Türkiye’de Gençlerin İyi Olma Hâli araştırmasının 2025 sonuçları yayımlandı.
Yurt dışına yerleşme isteği 2023’te %43 iken 2025’te %28’e geriledi. Eğitim maksadıyla gitmek isteyenlerin oranı ise %28’den %20’ye düştü. En yüksek yurt dışı isteği %41 ile öğrencilerde görülürken, çalışan gençlerde ise %22’ye indi. Gençlerin en çok gitmek istediği ülkeler Almanya, ABD, İngiltere ve Fransa oldu. Gitmek isteyenlerin %35’i bu planı hayata geçiremeyeceğini düşünüyor; bu tablo, yurt dışı arzusunun çoğu genç için somut bir hazırlıktan çok ulaşılması zor bir temenniye dönüştüğünü gösteriyor.
Hayat memnuniyeti 2023’e göre 8 puan artarak %54’e yükseldi. Ancak bu oran, 2017’de ölçülen %71 seviyesinin hâlâ 17 puan altında. Veriler, kalıcı bir toparlanmadan ziyade son iki yılda sınırlı bir iyileşmeye işaret ediyor.
YARISI ÇALIŞMIYOR
İstihdam durumu gençlerin iyi olma hâlini belirleyen en kritik başlıklardan biri olmayı sürdürüyor. Gençlerin %44’ü tam zamanlı, %4’ü yarı zamanlı çalışırken, %52’si çalışmıyor. Çalışmayanların temel gerekçeleri öğrenci olmak ve iş bulamamak.
Gelecek beklentisi, çalışma durumuna göre keskin biçimde ayrışıyor. Çalışan gençlerin %50’si ve öğrencilerin %48’i gelecekten umutlu olduğunu söylerken, iş arayan gençlerde bu oran %16’ya kadar düşüyor.
İŞ ARAYANLAR AZALDI
İş arayan genç oranı 2017’de %8 iken yıllar içinde yükseldi, 2025’te %12’ye geriledi. Bu düşüş işsizlik baskısında sınırlı bir azalmaya işaret etse de her sekiz gençten birinin hâlâ aktif olarak iş aradığı görülüyor. Öğrenci oranının %24 düzeyinde olması, eğitim-istihdam geçişinin dalgalı seyrini koruduğunu gösteriyor.
Gençlerin %22’sinin ödenemeyen veya ertelenmiş faturası bulunurken, %42’si son iki yılda faturalarını gecikmeli ödediğini ifade ediyor. Düzenli tasarruf yapabildiğini söyleyenlerin oranı yalnızca %26.
Siyasal ilgi ve temsil algısı düşük seviyede. Gençlerin sadece %10,3’ü siyasete “çok ilgili” olduğunu belirtirken, %21,7’si hiç ilgi duymadığını söylüyor. Gençlerin %57,9’u siyasetçilerin kendi önceliklerini dikkate almadığını, %56’sı ise siyasetçilere ulaşamadığını ifade ediyor.
Mahmut ÖZAY